Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie pytające

Zdanie, w którym zwracamy sie do kogoś z pytaniem i oczekujemy na nie odpowiedzi. Charakter pytania nadają takim zdaniom zaimki pytające (np. kto?, co?, który?, jaki?, gdzie?, kiedy?), partykuły (np. czy, czyż, czyżby, rzadziej -li, […]

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie przydawkowe

Zdanie podrzędne, które zastępuje przydawkę zdania nadrzędnego. Tak jak ona odpowiada na pytania: jak?, który?, czyj?, ile?. Zadania podrzędne przydawkowe łącza się ze zdaniami nadrzędnymi albo za pomocą zaimków względnych (np. ktory?, jaki?) albo za […]

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie przeczące

Takie zdanie, w którego skład wchodzą wyrazowe i składniowe wykładniki przeczenia. Wykładnikami przeczenia są: partykuła „nie”, spójniki łączne „ani, ni”, zaimki i przysłówki przeczące ” nikt, nic, nigdy”. Typowym wykładnikiem składniowym zdania przeczącego jest dopełniacz, […]

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie pojedyncze

Zdanie, które zawiera tylko jedno orzeczenie. Zdania pojedyncze dzielimy na rozwinięte i nierozwinięte (proste). Przykłady: Uczeń czyta. Mały uczeń czyta elementarz. Babcia haftuje. Moja babcia haftuje serwetkę.

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie podrzędne zaimkowe

Zdanie podrzędne, które łączy się ze zdaniem nadrzędnym za pomocą zaimka względnego lub spójnika spełniającego tę samą  rolę co zaimek względny, a także za pomocą zaika pytajnego uzależniającego Wśród zdań podrzędnych zaimkowych rozróżnia się  zdania […]

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie podrzędne spójnikowe

Zdanie podrzędne, które łączy się ze zdaniem nadrzędnym za pomocą spójnika upodrzędniającego. Spójnik będący wskaźnikiem zespolenia zdań w zdaniu złożonym podrzędnie stoi na początku zdania podrzędnego. stanowi jego integralną część i wraz z nim zmienia […]

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie podrzędne

W zdaniu podrzędnie złożonym zdanie zależne od zdania nadrzędnego. Przykłady: Domy wyrosły tam, gdzie niedawno rosła trawa. Odprowadziłem mamę na dworzec, żeby pomoc jej wsiąść do pociągu.

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie podmiotowe

Zdanie podrzędne, które zastępuje podmiot zdania nadrzędnego. Tak, jak i in odpowiada na pytania: kto/, co?. Zdania podrzędne podmiotowe łączą się ze zdaniami nadrzędnymi albo za pomocą spójników: że, żeby, ażeby, by, jakby. albo za […]

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie poboczne

W zdaniu wieloczłonowym złożonym każde zdanie bezpośrednio lub pośrednio podrzędne wobec zdania głównego, czyli zależne od niego. Przykład: Kolega prosił mnie, żebym go odwiedził, kiedy wrócę znad morza.

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie oznajmujące

Zdanie, w którym wypowiadamy własne sądy, opinie, oznajmiamy o kimś lub o czymś. Przykłady: Mam szesnaście lat. Julian Tuwim to znany poeta. Olga Tokarczuk otrzymała Literacką Nagrodę Nobla w 2018 roku.