Brak grafiki
O języku na języku

Afiks

Cząstka słowotwórcza wyrazu, dzięki której tworzone sa nowe wyrazy lub ich formy gramatyczne. Wyróżnia się : *** afiksy słowotwórcze (stół-stoł-ek, pisać – na-pisać), *** afiksy fleksyjne (kot-a, sadz-isz). W zależności od położenia afiksy dzieli się […]

Brak grafiki
O języku na języku

Analiza budowy słowotwórczej

Analiza budowy słowotwórczej polega na ustaleniu, od jakiego wyrazu podstawowego został dany wyraz utworzony i jaki formant wykorzystano w tym celu.

Brak grafiki
O języku na języku

Formant (przyrostek, przedrostek)

Należy przypomnieć, że najmniejsza, niepodzielna (w niektórych przypadkach istnieje możliwość podziału)część podstawy słowotwórczej to rdzeń. Formant to cząstka dodana do podstawy słowotwórczej i tworząca wraz z nią wyraz pochodny. Formantem może być: przyrostek, np. dom […]

Brak grafiki
O języku na języku

Językowe skutki globalizacji

Globalizacja to  procesy łączące państwa, społeczeństwa gospodarki i kultury, czego efektem jest tworzenie się światowej jedności. Hasło „globalizacja” pojawiło się w polskich słownikach w 2003 roku. Komunikacji językowej nie można zamknąć w ramach jednego języka, […]

Brak grafiki
O języku na języku

Kategoria słowotwórcza

Kategoria słowotwórcza to klasa wyrazów pochodnych, reprezentujących różne typy słowotwórcze, mających jednakowe znaczenie, np. rzeczowniki nauczyciel, badacz, lekarz, kierownik, rybak, wędkarz – mimo różnic znaczeniowych i innych formantów, posiadają to samo znaczenie strukturalne. Stanowią kategorię […]

Brak grafiki
O języku na języku

Podstawa słowotwórcza

Podstawa słowotwórcza to część wyrazu podstawowego, wchodzącego w skład wyrazu pochodnego, np.: ława – ławka – ławeczka, pisać – napisać – wypisać – odpisać, uczy – nauczy – nauczyciel – nauczycielka. Często w obrębie podstawy […]

Brak grafiki
O języku na języku

Produktywne i nieproduktywne typy słowotwórcze

klasa wyrazów, posiadająca ten sam formant i należąca do tej samej kategorii znaczeniowej (np. nazwy czynności: śpiewanie, nucenie lub wykonawcy czynności: spawacz, wytapiacz) nazywamy typem słowotwórczym. W historii rozwoju języka pojawia się szereg zmian w […]

Brak grafiki
O języku na języku

Rdzeń, wyrazy pokrewne, rodzina wyrazów

Rdzeń – niepodzielna słowotwórczo część wspólna dla całej rodziny wyrazów |(część wyrazu powtarzająca się w grupie wyrazów pokrewnych, z którą się łączy lub kiedyś łączyło ich podstawowe znaczenie), np. dom, domek, domeczek, zadomowić, przydomowy, miara, […]

Brak grafiki
O języku na języku

Realne i etymologiczne znaczenie wyrazu

Znaczenie wyrazu rozumiemy na podstawie umiejętności kojarzenia go z oznaczanym przedmiotem (jest to tzw. doświadczenie językowe). Takie znaczenie wyrazu nazywane jest realnym. W wielu przypadkach  rozpoznajemy znaczenie wyrazu na podstawie jego budowy, biorąc pod uwagę […]

Brak grafiki
O języku na języku

Rodzaje formantów

Formanty mogą występować po podstawie słowotwórczej  lub przed nią.Formanty, które występują po podstawie słowotwórczej to przyrostki, zaś te przed podstawą nazywamy przedrostkami. Formanty                          po podstawie słowotwórczej przed podstawa słowotwórczą dom wiatr gruby nauczyciel śmiały […]