Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Alba

Pieśń jutrzenna, gatunek liryki średniowiecznej. Poranny okrzyk strażnika „alba” w Prowansji w X wieku stał się elementem pieśni rycerskiej w Europie. Popularne stay się alby o charakterze miłosnym. Opowiadały o rozstaniu  o świcie kochanków. Odmianą […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Albertusy

Utwory z kręgu sowizdrzalsko-rybałtowskiego. Największą popularność zyskały w XVII wieku. Treść stanowiły dialogi z nutą satyry, prowadzone przez klechę Albertusa. Cechy charakterystyczne to: ### groteska w przedstawianiu rzeczywistości, ### ośmieszanie pozorów, ### krytyka głupoty, ### […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Aleksandreidy

Utwory narracyjne, prozatorskie i wierszowane. Wszystkie te, które poprzez swą tematykę odwołują się so wypraw Aleksandra Wielkiego, nazywanego też Macedońskim. Fakty z życiorysu tego wybitnego stratega i wojownika łączone sąz wątkami fantastycznymi i elementami awanturniczymi.

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Aleksandryn

Wiersz z klasycznej literatury francuskiej. Utwór jambiczny (czysty, kunsztowny, rzadki), dwunastozgłoskowiec. Akcent główny  znajduje się po 6 sylabie poprzedzającej średniówkę. Charakterystyczną strukturalną zasadą metryczna jest zgodność akcentu ze znaczeniem. Stosowany do wyrażania uczuć, narracyjnych opisów […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Amadisy

Opowiadania o rycerskich przygodach. Tworzą całe cykle tego typu dzieł. Ich nazwa pochodzi od tytułowego bohatera romansów francusko-hiszpańskich Amadisa de Gaule. Popularne, szczególnie w XIV wieku.

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Anakreontyk

Anakreontyk – poetycki utwór głoszący pochwałę życia, miłości, śpiewu, biesiad, który odcina się od podejmowania tematów poważnych. Nazwa gatunku pochodzi od greckiego poety Anakreonta z Teos (VI w. p.n.e.).

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Analiza historycznoliteracka

Przedmiotem takiej analizy jest utwór poetycki. Poddawany jest dedukcji ze względu na treść, zawartość myślową, przesłanie autora kierowane do czytelników, formę wiersza, jego budowę, wersyfikacje, środki wyrazu artystycznego oraz styl poety. „Rozkłada się ” po […]

Brak grafiki
O języku na języku

Anapest

Pojęcie ma korzenie greckie, oznacza wybijany w odwrotnym kierunku. W metryce antycznej (mającej postać sylabiczno-iloczasową) stopa używana w pieśniach marszowych. Później wykorzystywana w tragedii greckiej w pieśniach chóru, nieraz w partiach  lirycznych. W wierszu syabicznym […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Anegdota

Anegdota – krótkie opowiadanie, przedstawiające charakterystyczne zdarzenie lub sytuację , wiążącą się często z konkretną osobistością historyczną. Najczęściej łączyła funkcję dydaktyczną z elementami humorystycznymi.

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Annały

Najwcześniejsza forma historiograficzna. Prezentuje wydarzenia w porządku chronologicznym. Nie zawsze zabiega o doskonała formę literacką. Pojawiły się w starożytności, a rozpowszechniły w średniowieczu jako lakoniczne zapiski. Spisywane były bardzo często na marginesach tablic świąt ruchomych. […]