Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie jednokrotnie złożone

Zdanie złożone, które składa się z dwóch zdań pojedynczych. Przykłady: Wieczór był ciepły, więc wybrałem się na spacerr. Nie poszedłem do szkoły, ponieważ bolało mnie gardlo. Jaki pan, taki kram.  

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie główne

W zdaniu wielokrotnie złożonym podrzędnie – zdanie nadrzędne, niezależne od pozostałych zdań składowych (które w przeciwieństwie do niego nazywamy zdaniami pobocznymi). Przykłady: Trudno podzielać opinię, że wszystko istnieje na świecie, by tylko człowiekowi uprzyjemniać dzień […]

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie dwukrotnie złożone

Zdanie złożone, składające się z dwóch wypowiedzeń. Przykłady: Jak słońce wyszło zza gór, mgła opadła. Idąc do szkoły, spotkałem kilku kolegów.

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie dwuczłonowe

Zdanie pojedyncze składające się z 2 członów, tj. podmiotu i orzeczenia. Przykłady: Słońce świeci. Bartek został lotnikiem. Mama gotuje. Wyścig się rozpoczął.

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie bezspójnikowe

To inaczej zdanie łączności bezpośredniej. Zdanie, które łączy się ze swym zdaniem nadrzędnym bezpośrednio, bez pomocy spójnika czy innego wskaźnika zespolenia. Przykład: Słońce już zaszło, ściemniło się, w domach zapaliły się światła.  

Brak grafiki
O języku na języku

Zdanie bezpodmiotowe

Zdanie, w którym podmiot nie jest wyrażony i nie możemy się go domyślić ani na podstawie formy orzeczenia, ani na podstawie zdań poprzednich. Zdań bezpodmiotowych używa się kiedy jest mowa: o zjawiskach przyrody (np. Leje). […]

Brak grafiki
O języku na języku

Zaimek

Część mowy obejmująca wyrazy, które funkcjonują w zdaniu jako równoważniki rzeczowników, przymiotników, liczebników lub przysłówków, czyli tzw. nominów. Zaimki wskazują sytuacyjnie na swe desygnaty, ale tych desygnatów nie wyszczególniają i tym się różnią od innych […]

Brak grafiki
O języku na języku

Wyrażenie zapożyczone

Cytat przeniesiony do języka polskiego w tym samym brzmieniu i tej samej pisowni, co w języku obcym. Przykłady: liberum veto, savoir vivre, tabula rasa, par excellence.  

Brak grafiki
O języku na języku

Wyrażenie potoczne i przenośne

Wyrażenie używane powszechnie w swobodnej mowie. Często utrwalone  w języku w pewnej określonej formie. Przykłady: czerwony jak burak, spiec raka, w tym sęk, gruby jak beka. Przykłady wyrażeń przenośnych: bajecznie kolorowy, gołębie serce, końskie zdrowie, […]

Brak grafiki
O języku na języku

Wyrażenie

Zespół przynajmniej dwóch wyrazów powiązanych ze sobą składniowo i mających charakter nominalny (imienny). Ośrodkiem wyrażenia jest rzeczownik, przymiotnik, imiesłów przymiotnikowy, czasem przysłówek.   Przykłady: szum wody, strome zbocza, ogromny bałagan, czarna rozpacz, głupi jak but […]