Słowniki i terminy
Memento mori
Średniowieczne hasło Pamiętaj o śmierci. Stanowiło wynik nauk Kościoła. Pełniło funkcję maksymy napominającej grzeszników. Nawoływało do pobożnego życia, przypominając, że każdego człowieka czeka śmierć.
Miesiąc: styczeń 2025
Słowniki i terminy
Danse macabre
Motyw tańca śmierci występujący w literaturze i malarstwie. Na poziomie dosłownym przedstawiał śmierć zapraszającą do tańca przedstawicieli różnych grup społecznych. Na poziomie metaforycznym – przypominał o tym, że każdy człowiek kiedyś umrze.
Epoki
Ars bene moriendi [bene moriendi]
Motyw, którego nazwa tłumaczona jest jako sztuka dobrego (pięknego) umierania. Przejawem jego popularności były rozpowszechnione w średniowieczu zbiory porad służących do przygotowania się na godne odejście ze świata. Te poradniki zawierały praktyczne wskazówki dotyczące postępowania […]
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka
Monolog liryczny
W liryce: wypowiedź ukazująca przeżycia wewnętrzne, refleksje i uczucia osoby mówiącej (podmiotu lirycznego). Najważniejsze cechy: obecność podmiotu lirycznego, wyrażanie uczuć i emocji, przedstawianie myśli i refleksji, subiektywność wypowiedzi, osobisty charakter, brak rzeczywistego dialogu, często występuje […]
Epoki
Piśmiennictwo wieków średnich
LITERATURA RELIGIJNA pieśń, lament, kazanie, apokryf, legenda hagiograficzna. LITERATURA ŚWIECKA satyra, epos rycerski, kronika, romans.
Słowniki i terminy
Witraż
Szyba okienna wykonana z wielu barwnych szkiełek połączonych ołowianymi ramkami. Przedstawia sceny figuralne lub desenie ornamentalne. Pojęcie pochodzi z języka francuskiego i oznacza oszklić, wstawić szyby.
Słowniki i terminy
Bazylika
Pojęcie o korzeniach łacińskich – basilica. Kościół chrześcijański zbudowany na planie prostokąta. Budowla wielonawowa. Nawa środkowa najwyższa i znacznie szersza od pozostałych. W średniowieczu pełniła funkcje handlowo-sądowe.
Słowniki i terminy
Katedra
Główny kościół diecezjalny. Podlega bezpośrednio biskupowi. Z greki katedra = krzesło, siedzenie.
Słowniki i terminy
Pieta
Obraz lub rzeźba przedstawiająca Matkę Boską z martwym Chrystusem na kolanach.
Bohaterowie literaccy
Średniowieczne wzorce osobowe
W całej Europie propagowano wzorce osobowe (parenetyczne). Stanowiły odbicie feudalnej hierarchii społecznej. Były to: wzorzec monarchy: olbrzymiej postury, szlachetnych rysów, mądry, sprawiedliwy, wzorzec rycerza: silny, odważny, pobożny, znający dworskie obyczaje, szlachetny wobec dam, wzorzec świętego: […]