Miesiąc: sierpień 2026

Zbiór ustalonych, powszechnie uznanych zasad, wzorców, norm lub dzieł, które w danej kulturze, religii albo dziedzinie sztuki są traktowane jako szczególnie ważne i wartościowe. Słowo pochodzi z gr. kanṓn – „miara, reguła, wzorzec”. Kanon w […]

Iluminacja – ręcznie wykonana dekoracja średniowiecznego rękopisu, najczęściej mająca postać barwnej miniatury, ozdobnego inicjału, ornamentu lub dekoracji marginesu. Nazwa pochodzi od łac. illuminare – „rozświetlać, ozdabiać”. Do dekorowania ksiąg wykorzystywano intensywne barwy, a także złoto […]

Słowo mające kilka znaczeń. Najczęściej oznacza obraz, znak lub przedstawienie, które reprezentuje określoną osobę, przedmiot, pojęcie albo funkcję. Nazwa pochodzi od greckiego eikṓn – „obraz, wizerunek”. Ikona w sztuce religijnej: Ikona to sakralny wizerunek przedstawiający […]

Umowny znak graficzny, przedstawiający pojęcie, ideę lub znaczenie bez bezpośredniego zapisywania jego brzmienia. Odbiorca rozpoznaje przekaz przede wszystkim dzięki umownemu znaczeniu znaku. Najważniejsze cechy: ma formę graficzną, przekazuje określone znaczenie lub ideę, jest znakiem umownym, […]

Hybris (gr. hýbris) – w kulturze i tragedii antycznej oznacza nadmierną pychę, zarozumiałość i przekonanie człowieka o własnej potędze, prowadzące do przekroczenia granic wyznaczonych przez bogów, naturę lub porządek świata. Dla starożytnych Greków hybris była […]

Dział językoznawstwa zajmujący się pochodzeniem wyrazów, ich pierwotnym znaczeniem oraz zmianami, jakie zachodziły w ich formie i znaczeniu na przestrzeni dziejów. Słowo pochodzi z języka greckiego: étymos – „prawdziwy, rzeczywisty” oraz lógos – „słowo, nauka”. […]

Erystyka – sztuka prowadzenia sporów i dyskusji, której celem jest przede wszystkim pokonanie przeciwnika i przekonanie odbiorców do własnego stanowiska. Nie zawsze chodzi więc o ustalenie prawdy – ważne może być samo zwycięstwo w sporze. […]

Aojda – w starożytnej Grecji wędrowny śpiewak i poeta, który wykonywał pieśni opowiadające o bogach, herosach, wojnach i bohaterskich czynach. Aojdowie byli ważnymi przedstawicielami ustnej tradycji literackiej – zanim opowieści zostały zapisane, przekazywali je z […]

Lubieżność – nadmierne skupienie na zmysłowości i pożądaniu seksualnym, zwłaszcza gdy człowiek podporządkowuje im swoje zachowanie. Słowo ma zwykle negatywne, moralnie oceniające znaczenie. W kulturze chrześcijańskiej lubieżność jest wiązana z nieczystością i nieopanowaniem pragnień cielesnych. […]

Symboliczne określenie: piekła, zaświatów, krainy zmarłych, przestrzeni oddalonej od świata żywych i światła. W literaturze ciemna kraina może oznaczać m.in. Hades, piekło, podziemny świat zmarłych, metaforyczną przestrzeń rozpaczy, zagubienia czy duchowego kryzysu. Motyw ten występuje […]