„Cietrzew” Małgorzata Strzałkowska (językowy tor przeszkód)

  • Krótki łamaniec językowy w formie poetyckiej.
  • Wiersz zawiera wiele spółgłosek szczelinowych i  zwartoszczelinowych:  trz, chr, drż, skrz, chrz, wrz,.
  • Ta ich bliskość sprawia, że głośne odczytanie utworu jest trudne artykulacyjnie.
  • Można na nich gimnastykować się z językiem.
  • Skoro wiersz, to i środki stylistyczne:
    • onomatopeje i wyrazy dźwiękonaśladowcze: chrzęszczą, wrzeszczy, drży – oddają odgłosy natury,
    • aiteracja – powtarzalność podobnych głosek wzmacnia rytm i melodyjność tekstu,
    • personifikacja: cietrzew w swetrze – zabawne przypisanie cech ludzkich zwierzęciu wprowadza element humoru,
    • ym parzysty (wietrze – swetrze, chrząszczy – gąszczy) porządkuje strukturę wiersza.
  • Utwór plastyczny obraz przyrody:
    • wiatru,
    • deszczu,
    • zboża,
    •  leśnej gęstwiny.
  • Dynamikę podkreślają czasowniki ruchu i dźwięku (drży, chrzęszczą, drepcząc), co sprawia, że scena wydaje się żywa i ruchliwa.
  • Funkcje wiersza:
    • edukacyjna – dobry materiał do ćwiczeń dykcyjnych i logopedycznych,
    • ludyczna (zabawowa) – humor językowy i absurdalne zestawienia wywołują uśmiech
    • estetyczna – pokazuje możliwości brzmieniowe języka polskiego.
  • Wiersz pokazuje, że język może być materiałem do zabawy i eksperymentu.

Trzódka piegży drży na wietrze,
chrzęszczą w zbożu skrzydła chrząszczy,
wrzeszczy w deszczu cietrzew w swetrze
drepcząc w kółko pośród gąszczy.