W Gdańsku pojawiła się w XVI wieku (1596) jako miejska książnica publiczna, nazywana Biblioteką Rady Miasta Gdańska. Fundamentem jej zbiorów był renesansowy księgozbiór włoskiego humanisty Jana Bernarda Bonifacia, który podarował miastu swoją wyjątkową kolekcję książek. Obecnie biblioteka przechowuje ponad milion książek, rękopisów, starych druków, map, rycin i dokumentów związanych z historią Gdańska, Pomorza oraz regionu Morza Bałtyckiego. Jej zabytkowy, neogotycki gmach przy ul. Wałowej zachwyca architekturą i pozostaje ważnym ośrodkiem badań naukowych oraz ochrony polskiego dziedzictwa kulturowego. Przed gmachem można usiąść na ławeczce obok rzeźbą dr Mariana Pelczara, historyka i pierwszego powojennego dyrektora Biblioteki Gdańskiej. Pomnik odsłonięto w 2018 roku jako wyraz uznania dla człowieka, który po II wojnie światowej uratował i odtworzył rozproszone zbiory biblioteczne, przywracając placówce rangę jednego z najważniejszych ośrodków naukowych w Polsce. Autorem rzeźby jest Adam Arabski. Przedstawiony na ławce Marian Pelczar trzyma w dłoni starą książkę, jakby chciał przekazać ją kolejnym czytelnikom, a obok niego pozostawiono wolne miejsce, zachęcające do wspólnego zdjęcia i chwili refleksji nad wartością wiedzy oraz dziedzictwa kulturowego.
