- U dawnych Litwinów kapłan, wieszcz, pieśniarz i strażnik tradycji, który przekazywał opowieści o historii narodu, jego bohaterach i dawnych wierzeniach.
- W literaturze polskiej postać wajdeloty kojarzy się przede wszystkim z „Konradem Wallenrodem” Adama Mickiewicza.
- Wajdelotą jest tam Halban – pieśniarz i duchowy przewodnik Konrada.
- Jego zadaniem jest:
- podtrzymywanie pamięci narodowej,
- przypominanie historii i tradycji,
- budzenie patriotyzmu,
- inspirowanie do walki o ojczyznę,
- przekazywanie wartości następnym pokoleniom.
- Wajdelota symbolizuje również poetę-wieszcza, którego słowo ma wpływać na naród i zachowywać jego tożsamość.