Od słowa do słowa
„Byczki” Małgorzata Strzałkowska [fonetyczne akrobacje]
Utwór jest przykładem instrumentacji głoskowej, czyli świadomego operowania dźwiękiem. Występuje w nim nagromadzenie trudnych głosek. Opiera się na intensywnym powtarzaniu zbitek ( „trz” , „cz”, „sz”), co jest celowym zabiegiem fonetycznym. Powtarzalność „trz” tworzy efekt […]
„Bzyg” Małgorzata Strzałkowska
Wierszyk opowiada o bzygu, który „zbzikował” (zwariował), opowiada „bzdury i bzdurstwa”, lata nad rzeką Bzurą, siedzi w bzach i tam „bajdurzy”. Utwór ma sens żartobliwy, z którego wynika, że wszyscy czasem możemy mówić głupoty, zwłaszcza jeśli mamy „bzika”, […]
„Chrząszcz” Małgorzata Strzałkowska
Wiersz humorystycznie nawiązuje do słynnego utworu Jana Brzechwy „Chrząszcz”. Stanowi przykład współczesnego łamańca językowego, czyli zabawnego tekstu, który sprawdza sprawność wymowy, dykcję i poczucie rytmu językowego. Nowy tytuł mógłby brzmieć: „Chrząszcz po nowemu”, „Czas na […]
„Cietrzew” Małgorzata Strzałkowska (językowy tor przeszkód)
Krótki łamaniec językowy w formie poetyckiej. Wiersz zawiera wiele spółgłosek szczelinowych i zwartoszczelinowych: trz, chr, drż, skrz, chrz, wrz,. Ta ich bliskość sprawia, że głośne odczytanie utworu jest trudne artykulacyjnie. Można na nich gimnastykować się […]
„Czyżyk” Małgorzata Strzałkowska [łamaniec językowy]
Wiersz „Czyżyk” jest przykładem łamańca językowego. Jego celem zabawa językiem i sprawnością artykulacyjną. Utwór odwołuje się do krótkiej, humorystycznej sytuacji: czyżyk czesze czarnego koczka, próbując usunąć z jego futra „loczki”, co kończy się częściowym niepowodzeniem. […]
„Goryl” Małgorzata Strzałkowska (językowy zawijas)
Kolejny genialny łamaniec Małgorzaty Strzałkowskiej. Posiada rytm, rymy i nagromadzone „r”, „l” i „t”, co pozwala na klasyczną gimnastykę języka. Występuje aliteracja: powtarzające się „r” i „g” (goryl, góral, korale, kartofle, tarł, turlał), rymy parzyste: […]
„Huczek” Małgorzata Strzałkowska
Przykład rymowanki-łamańca językowego, w którym bawią się ze sobą podobnie brzmiące wyrazy. Pojawia się gra słów: powtarzające się głoski „h”, „cz”, „ucz”, „uczek” tworzą rytm i humor. Bohaterowie to postaci fantazyjne, trochę bajkowe, zestawione ze […]
„Jedzie, jedzie na kasztance”
Pieśń powstała w marcu 1915 roku, jej twórcą jest Wacław Kostek-Biernacki, który przed wojną sprawował funkcje komendanta twierdzy brzeskiej, wojewody nowogródzkiego i poleskiego. Po wojnie trafił do więzienia jako więzień polityczny i przesiedział tam wiele […]
„Jerzy” Katarzyna Szoplik
Wiersz ważny tematycznie: Choroba chłopca spowodowana brakiem higieny. Motyw przewodni: Znaczenie mycia rąk dla zachowania zdrowia. Morał: „Nie jedz, gdy masz brudne ręce – bo możesz się rozchorować!” Środki stylistyczne: rymy: leży – wierzy, rzepka […]
