Słowniki i terminy

Legendarny wódz rzymski, bohater legendy genealogicznej. Według starych kronik miał przybyć na Litwę wraz z rodziną i towarzyszami i założyć tam państwo. Miał stać się protoplastą litewskich rodów możnowładczych. Opowieść o Palemonie służyła przede wszystkim […]

Palimpsest – rękopis, najczęściej wykonany na pergaminie, z którego usunięto wcześniejszy tekst, aby materiał można było wykorzystać ponownie do zapisania nowego. Dawny zapis często nie znikał całkowicie i współcześnie może być odczytywany dzięki specjalistycznym metodom […]

Utwór pochwalny. Wysławia , często przesadnie, osobę, czyn lub wydarzenie. Może mieć formę: wiersza, przemówienia, dedykacji, listu, toastu.

Słowo ma korzenie greckie, pan = wszystko, opikos = widzący. Wizja doskonałego więzienia. W takiej placówce nieliczni strażnicy mogą obserwować i nadzorować liczną grupę osadzonych. Cechą charakterystyczną jest działanie niewidzialne dla więźniów. Jest to metafora […]

Par, w średniowiecznej Europie wysoki dostojnik świecki lub duchowny, należący do najwyższej warstwy feudalnej. Nazwa wywodzi się z łacińskiego par – „równy”. Bezpośredni wasal monarchy (króla, cesarza). Uważano ich za osoby szczególnie uprzywilejowane i zajmujące […]

Zabieg narracyjny. Polega na tym, że akcja utworu rozgrywa się równocześnie na dwóch płaszczyznach. Przykładem może być „Iliada”, gdzie funkcjonuje równolegle płaszczyzna realistyczna i fantastyczna.l

Składniowy to powtórzenie lub podobieństwo konstrukcji składniowych czy wypowiedzeń w następujących po sobie częściach tekstu. Znaczeniowy to powtórzenie lub podobieństwo znaczeń wyrażeń w następujących po sobie częściach tekstu.

Pojęcie oznaczające pouczenie, zachętę lub moralne napomnienie. W literaturze jest to sposób przedstawiania wzorców osobowych, czyli bohaterów posiadających cechy uznawane w danej epoce za godne naśladowania. Szczególnie ważną rolę pareneza odgrywała w literaturze średniowiecznej, która […]

W antycznej tradycji, tragedii greckiej pieśń śpiewana przez wchodzący chór. Nazwa pochodzi z gr. parodos – „wejście, przejście”. Funkcje parodosu to: wprowadza chór do dramatu, przedstawia jego punkt widzenia, nawiązuje do wcześniejszych wydarzeń, komentuje sytuację […]

Uroczysty, wzniosły sposób mówienia o czymś. Zazwyczaj silnie nacechowany emocjami. Wywołuje u odbiorcy zróżnicowane uczucia, np. wzruszenia czy oburzenia. Wyraża się : w tonie wypowiedzi, stosowanych w niej środkach stylistycznych (np. epitetach, porównaniach), konstrukcjach składniowych […]