- Za jej prekursora uważa się Carla Marię von Webera (1786–1826).
- Był to twórca tzw. opery fantastycznej; jego najsłynniejsze dzieło to Wolny strzelec.
- Wielkim twórcą opery romantycznej – monumentalnej, patetycznej, technicznie skomplikowanej i mającej stanowić syntezę wszystkich sztuk – był Richard Wagner (1813–1883), autor nawiązujących tematycznie do średniowiecza dzieł, które sam wolał nazywać dramatami muzycznymi:
- Tannhäuser,
- Tristan i Izolda,
- Parsifal,
- tetralogia (cykl czterech oper) Pierścień Nibelunga.
- Zbudowany z inspiracji kompozytora teatr w Bayreuth w3 Bawarii stał się wzorem nowoczesnej sceny narodowej.
- Dziś odbywają się tam wielkie festiwale wagnerowskie.
- Nieszczęściem dla pośmiertnej sławy Wagnera było uznanie go przez nazistów za narodowego kompozytora III Rzeszy.