Pisownia wyrazu NIE oddzielnie

„Nie”  to  partykuła, nieodmienna część mowy, używana jako zaprzeczenia, którą piszemy ją łącznie lub osobno z różnymi częściami mowy.

Nie piszemy oddzielnie:

  1. Z czasownikami, no: nie chodzę, nie czytam, nie śpiewam, nie ma … Wyjątek stanowią czasowniki, które nie występują bez przeczenia we współczesnej polszczyźnie: niedomagać (chorować ), niedowidzieć, nienawidzić, niepokoić, niewolić…
  2. Z wyrazami o znaczeniu czasownikowym, np. nie brak, nie można, nie potrzeba, nie wiadomo, nie warto…
  3. Przed przysłówkami, których nie można wyprowadzić z przymiotników, np. nie bardzo, nie całkiem, nie tylko, nie zawsze… Wyjątki: niezbyt, nieraz.
  4. Przed wyrażeniami używanymi w roli orzeczenia, np.
  • Nie sposób się do tego przyzwyczaić.
  • Nie strach tędy przechodzić.
  • Nie wstyd przyznać się do winy.
  • Nie żal nam na to pieniędzy.
  • ZAPAMIĘTAJ : wyjątkowo łącznie piszemy, zbliżony do podanych wyżej przykładów, wyraz niepodobna, w znaczeniu nie można, jest trudno.

5. Przed przymiotnikami i rzeczownikami występującymi w roli orzeczników, np.

  •  Twój ojciec jeszcze nie stary (nie jest stary)
  • To nie przyjaciel (nie jest przyjacielem), kto się tak zachowuje.

6. Z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym i najwyższym, np.

  • nie gorszy
  • nie lepszy
  • nie milszy
  • nie wyższy
  • nie najgorzej
  • nie najlepiej
  • nie najmilej
  • nie najwyżej

7. Z zaimkami, np.

  • nie ja
  • nie każdy
  • nie mój
  • nie nasz

8. Z liczebnikami, np.

  • nie jeden (nie jeden raz to mówiłam, ale dwa razy- przeciwstawienie)
  • nie dwa
  • nie trzy
  • ZAPAMIĘTAJ: wyjątki: niejeden (wielu), niewiele, niewielu, nieraz (często).

9. Z imiesłowami (-ąc, -wszy, -łszy), np.

  • nie chcąc
  • nie lubiąc
  • nie myśląc
  • nie umywszy
  • nie doszedłszy
  • nie wziąwszy