Brak grafiki
Słowniki i terminy

Rytm

Rytm – regularne lub celowo uporządkowane powtarzanie się określonych elementów w utworze, które nadaje wypowiedzi odpowiednie tempo, płynność i melodyjność W poezji rytm powstaje dzięki powtarzalności sylab, akcentów, wersów, rymów, pauz czy podobnych konstrukcji składniowych. […]

Brak grafiki
Słowniki i terminy

Rym

Rym – powtórzenie jednakowych lub podobnie brzmiących głosek w zakończeniach wyrazów, najczęściej znajdujących się na końcu wersów. Jest jednym z elementów nadających poezji rytmiczność i melodyjność. Przykłady: Pada deszcz na drzewa, wiatr po polach śpiewa. […]

Brak grafiki
Słowniki i terminy

Psychomachia

Walka o ludzką duszę między siłami dobra i zła. Psychomachia – motyw przedstawiający wewnętrzną walkę dobra ze złem w duszy człowieka. Poszczególne cnoty i grzechy mogą być ukazywane jako personifikowane postacie prowadzące ze sobą walkę. […]

Brak grafiki
Słowniki i terminy

Proscenium

Proscenium – część sceny teatralnej znajdująca się przed właściwą przestrzenią sceniczną, najbliżej widowni. W różnych epokach i typach teatru termin ten miał nieco odmienne znaczenie. Nazwa pochodzi z gr. proskḗnion – „miejsce przed skene”. Proscenium: […]

Brak grafiki
Słowniki i terminy

Profanum

Rzeczy świeckie w przeciwieństwie do rzeczy świętych określanych jako sacrum.  

Brak grafiki
Słowniki i terminy

Podmiot liryczny

Fikcyjna osoba wypowiadająca się w utworze lirycznym. Osoba mówiąca w utworze lirycznym, która wyraża swoje uczucia, myśli, przeżycia, refleksje i poglądy. Podmiotu lirycznego nie należy automatycznie utożsamiać z autorem wiersza. Jest to wykreowana w utworze […]

Brak grafiki
Słowniki i terminy

Parodos

W antycznej tradycji, tragedii greckiej pieśń śpiewana przez wchodzący chór. Nazwa pochodzi z gr. parodos – „wejście, przejście”. Funkcje parodosu to: wprowadza chór do dramatu, przedstawia jego punkt widzenia, nawiązuje do wcześniejszych wydarzeń, komentuje sytuację […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Oda

Gatunek liryczny wywodzący się ze starożytnej greckiej pieśni chóralnej. Nazwa pochodzi z gr. ōdḗ – „pieśń”. Tematem jest pochwała wybitnej osoby, ważnego wydarzenia, idei, wartości lub zjawiska. Utrzymywana w podniosłym tonie od antyczna była utworem […]

Brak grafiki
Słowniki i terminy

Narrator

Fikcyjna osoba w utworze epickim przedstawiająca bohaterów, wydarzenia oraz ich tło. Narratora nie należy utożsamiać z autorem – jest on konstrukcją stworzoną przez pisarza. Najważniejsze rodzaje narratora: Narrator pierwszoosobowy – opowiada w 1. osobie („ja”, […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Moralitet

Średniowieczny gatunek dramatyczny łączący myśl teologiczną z dydaktyzmem. Postacie występujące w moralitecie, często alegorie lub personifikacje ludzkich cnót i występków. Uczestniczyły w psychomachii, w której stawką było zbawienie duszy. Bohater moralitetu często nie był konkretną […]