- „Wśród nocnej ciszy” to tradycyjna polska kolęda religijna, o charakterze uroczystym i wspólnotowym.
- Łączy w sobie cechy pieśni narracyjnej (opowiadającej wydarzenia biblijne) oraz hymnicznej (oddającej cześć i chwałę Bogu).
- Głównym tematem kolędy jest narodzenie Jezusa Chrystusa oraz radość z przyjścia Zbawiciela.
- Utwór ukazuje:
- objawienie się Boga ludziom („Bóg się wam rodzi”),
- drogę pasterzy do Betlejem,
- spełnienie mesjańskich zapowiedzi,
- aktualność tajemnicy Bożego Narodzenia w życiu wierzących.
- Podmiot liryczny ma charakter zbiorowy („my czekamy”), co podkreśla wspólnotowy wymiar wiary.
- Adresatami są: pasterze (bezpośrednio), wszyscy wierni, którzy uczestniczą w przeżywaniu tajemnicy narodzin Chrystusa, sam Jezus jako Zbawiciel.
- Kolęda składa się z kilku zwrotek, z których każda pełni określoną funkcję, np. anielskie ogłoszenie narodzin Chrystusa, przybycie pasterzy do żłóbka, podkreślenie spełnienia proroctw mesjańskich, odniesienie do teraźniejszości i Eucharystii.
- Język kolędy jest podniosły, prosty i obrazowy, dostosowany do przekazu religijnego. Występują m.in.:
- apostrofy („Wstańcie, pasterze”),
- powtórzenia (refrenowe wersy),
- epitety („nocna cisza”, „wielka radość”),
- archaizmy („Tyś”, „żądany”), które nadają utworowi uroczysty, tradycyjny charakter.
- Symbole:
- nocna cisza – czas objawienia sacrum,
- Betlejem – miejsce spotkania Boga z człowiekiem,
- żłób – znak pokory i bliskości Boga,
- chleb i wino – wyraźne odniesienie do Eucharystii, podkreślające ciągłą obecność Chrystusa w Kościele.
- Kolęda niesie przesłanie, że narodzenie Chrystusa jest wydarzeniem radosnym i zbawczym, Bóg przychodzi do ludzi w prostocie i pokorze, tajemnica Bożego Narodzenia nie należy tylko do przeszłości, lecz trwa w życiu wierzących.
- Funkcje kolędy:
- liturgiczna (śpiewana podczas Pasterki),
- integrującą wspólnotę wiernych,
- katechetyczna – przypomina podstawowe prawdy wiary,
- emocjonalną – budzi radość, wzruszenie i refleksję.
Wśród nocnej ciszy głos się rozchodziWstańcie, pasterze, Bóg się wam rodzi!Czym prędzej się wybierajcieDo Betlejem pospieszajciePrzywitać PanaCzym prędzej się wybierajcieDo Betlejem pospieszajciePrzywitać Pana
Poszli, znaleźli Dzieciątko w żłobieZ wszystkimi znaki danymi sobieJako Bogu cześć Mu daliA witając zawołaliZ wielkiej radościJako Bogu cześć Mu daliA witając zawołaliZ wielkiej radości
Ach, witaj Zbawco z dawna żądanyCztery tysiące lat wyglądanyNa Ciebie króle, prorocyCzekali, a Tyś tej nocyNam się objawiłNa Ciebie króle, prorocyCzekali, a Tyś tej nocyNam się objawił
I my czekamy na Ciebie, Pana (hej)A skoro przyjdziesz na głos kapłanaPadniemy na twarz przed TobąWierząc, żeś jest pod osłonąChleba i winaPadniemy na twarz przed TobąWierząc, żeś jest pod osłonąChleba i wina (hej)Chleba i wina