styczeń 2025 – Strona 11

Hamartia

Z greckiego: przewinienie. Błąd, który popełnia

Motyw w sztuce i sposób kompozycji. Polega na przedstawianiu postaci Jezusa Chrystusa w centrum jako władcy świata i sędziego. Po jego prawej stronie sytuowana była Matka Boska, a po lewej Jan Chrzciciel. Oboje wstawiali się […]

Cnota

Pojęcie oznaczające w kulturze greckiej początkowo odwagę, dzielność, męstwo i sprawność fizyczną. Dopiero później cnota stała się pojęciem moralnym. Cnotą nazywano etyczne postępowanie, doskonałość, szlachetność i dobro.

Biblizmy

Związki frazeologiczne mające swoje korzenie w „Biblii”.

Antropocentryzm

Pogląd, według którego człowiek jest najważniejszy we wszechświecie.

Motywy i hasła średniowiecza

Deesis – Bogurodzica. Stabat Mater Dolorosa – Lament świętokrzyski. Ars bene moriendi – Pieśń o Rolandzie. Taniec śmierci (danse macabre) – Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią. Memento mori – Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią. Ad […]

Sztuka średniowiecza

Sztuki plastyczne: miniatury (iluminarstwo), freski, mozaiki, malarstwo ołtarzowe, ikony. Architektura: styl romański, styl gotycki, rozwój architektury sakralnej (katedra). Cechy literatury i sztuki: anonimowość, uniwersalizm i teocentryzm, dydaktyzm i pareneza, alegoryczność i symbolika, symultaniczność (sztuki plastyczne).

Gatunki literackie średniowiecza

Pieśń religijna (hymn) – Bogurodzica. Lament (plankt) – Lament świętokrzyski. Legenda hagiograficzna – Legenda o św. Aleksym. Satyra społeczna – Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią. Epos rycerski – Pieśń o Rolandzie. Kronika – Gall Anonim, […]

Fleksja i leksyka w tekstach literackich

Fleksja, czyli odmiana wyrazów umożliwia łączenie wyrazów w związki wyrazowe. Forma gramatyczna poszczególnych słów decyduje o relacjach między wyrazami w wypowiedzi oraz ich funkcji w zdaniu. Może też znacząco wpłynąć na znaczenie i charakter tekstu. […]

*** [tutaj leży Izold jasnowłosa] Halina Poświatowska

Utwór pochodzi z tomu „Oda do rąk” z 1966 roku. Przesycony jest wątkami autobiograficznymi. Pod pretekstem opowieści o średniowiecznych kochankach poetka dzieli się prawdą o życiu w cieniu nadchodzącej śmierci. Jest to subtelne wyznanie zakochanej […]