Słowniki i terminy
Miesiąc: styczeń 2025
Słowniki i terminy
Cnota
Pojęcie oznaczające w kulturze greckiej początkowo odwagę, dzielność, męstwo i sprawność fizyczną. Dopiero później cnota stała się pojęciem moralnym. Cnotą nazywano etyczne postępowanie, doskonałość, szlachetność i dobro.
Słowniki i terminy
Biblizmy
Związki frazeologiczne mające swoje korzenie w „Biblii”.
Słowniki i terminy
Antropocentryzm
Pogląd, według którego człowiek jest najważniejszy we wszechświecie. Człowiek znajduje się w centrum zainteresowania i stanowi najważniejszy punkt odniesienia w poznawaniu oraz interpretowaniu świata. Nazwa pochodzi z języka greckiego: ánthrōpos – człowiek oraz łac. centrum […]
Epoki
Motywy i hasła średniowiecza
Deesis – Bogurodzica. Stabat Mater Dolorosa – Lament świętokrzyski. Ars bene moriendi – Pieśń o Rolandzie. Taniec śmierci (danse macabre) – Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią. Memento mori – Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią. Ad […]
Każdy może wejść do krainy sztuki
Sztuka średniowiecza
Sztuki plastyczne: miniatury (iluminarstwo), freski, mozaiki, malarstwo ołtarzowe, ikony. Architektura: styl romański, styl gotycki, rozwój architektury sakralnej (katedra). Cechy literatury i sztuki: anonimowość, uniwersalizm i teocentryzm, dydaktyzm i pareneza, alegoryczność i symbolika, symultaniczność (sztuki plastyczne).
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka
Gatunki literackie średniowiecza
Pieśń religijna (hymn) – Bogurodzica. Lament (plankt) – Lament świętokrzyski. Legenda hagiograficzna – Legenda o św. Aleksym. Satyra społeczna – Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią. Epos rycerski – Pieśń o Rolandzie. Kronika – Gall Anonim, […]
Fleksja
Fleksja i leksyka w tekstach literackich
Fleksja, czyli odmiana wyrazów umożliwia łączenie wyrazów w związki wyrazowe. Forma gramatyczna poszczególnych słów decyduje o relacjach między wyrazami w wypowiedzi oraz ich funkcji w zdaniu. Może też znacząco wpłynąć na znaczenie i charakter tekstu. […]
Czy tu - czy tam - czytam!
*** [tutaj leży Izold jasnowłosa] Halina Poświatowska
Utwór pochodzi z tomu „Oda do rąk” z 1966 roku. Przesycony jest wątkami autobiograficznymi. Pod pretekstem opowieści o średniowiecznych kochankach poetka dzieli się prawdą o życiu w cieniu nadchodzącej śmierci. Jest to subtelne wyznanie zakochanej […]
Epoki
Poeci wyklęci w Polsce
Grupa poetów – skandalistów, artystów krytycznych wobec władzy. Określenie twórców funkcjonujących na marginesie oficjalnego życia literackiego i społecznego, często buntujących się przeciwko obowiązującym normom, konwenansom i mieszczańskiemu stylowi życia. Ich biografie nierzadko łączyły się z […]