Brak grafiki
Różne formy wypowiedzi pisemnych i ustnych

Kostium antyczny

Elementy kultury starożytnej: symboliki, mitologii, historii, obyczajowości, literatury. Elementy wykorzystywanie do mówienia nie wprost o problematyce współczesnej. Zastosowanie kostiumu antycznego służy podniesieniu rangi tematu. Nadaje też wypowiedzi uniwersalności. Pozwala wykazać analogię między historią a współczesnością. […]

Brak grafiki
Słowniki i terminy

Analogia

Z greckiego = podobieństwo. Ta zgodność jest oparta na odpowiedniości cech różnych przedmiotów czy sytuacji. Myślenie za pomocą analogii polega na zestawieniu rzeczy znanej z nieznaną. Wnioskowanie przez analogię stanowi jeden ze sposobów wnioskowania w […]

Brak grafiki
Słowniki i terminy

Rewindykacja

Działanie mające na celu odzyskanie czegoś, co zostało wcześniej utracone, zabrane lub bezprawnie przejęte, zwłaszcza własności, majątku, ziemi, dzieł sztuki albo określonych praw. Termin pochodzi od łacińskiego rei vindicatio – „dochodzenie swojej rzeczy”. Może oznaczać […]

Brak grafiki
Słowniki i terminy

Kontrkultura

Kultura stojąca w sprzeczności z kulturą oficjalną. Zespół poglądów, postaw i zachowań, które sprzeciwiają się dominującym wartościom, normom i stylowi życia obowiązującym w społeczeństwie. Jej przedstawiciele nie tylko krytykują istniejącą kulturę, ale często proponują alternatywny […]

Brak grafiki
Czy tu - czy tam - czytam!

„Beniowski” Juliusza Słowackiego [dygresje rozrsachunkowe]

W poemacie Słowacki wprowadził szereg dygresji wybiegających poza świat przedstawiony dzieła. Mają one charakter aktualny i dotyczą doświadczeń i przekonań poety. Wyodrębnić można: dygresje polityczne związane z rozbiorami, przegranym powstaniem, instytucjami i politykami na emigracji, […]

Brak grafiki
Epoki

Intertekstualność

Intertekstualność to definicja wprowadzona przez francuską badaczkę bułgarskiego pochodzenia, Julię Kristevę. Zjawisko polegające na świadomym nawiązywaniu jednego tekstu do innych tekstów kultury. Odnosi się do szeroko rozumianego zjawiska powiązań międzytekstowych, w tym: cytatu, aluzji literackiej, […]

Brak grafiki
Słowniki i terminy

Solidaryzm narodowy

Postawa wspólnej walki zjednoczonego i odrodzonego moralnie narodu. Pogląd zakładający, że członkowie jednego narodu, mimo różnic społecznych, ekonomicznych czy politycznych, powinni działać wspólnie dla dobra całej wspólnoty narodowej. Opiera się na przekonaniu, że interes narodu […]

Brak grafiki
Różne formy wypowiedzi pisemnych i ustnych

Przestrzeń wizyjna

W literaturze to obrazowanie ukazujące przestrzenie charakterystyczne dla: wizji, snu, halucynacji, wyobraźni, proroctwie, marzeń. Obrazowanie to ukształtowane jest w sposób nienaśladujący realną rzeczywistość, czyli nie istnieje realnie w świecie przedstawionym. Jest kreowane przez świadomość bohatera […]

Brak grafiki
Różne formy wypowiedzi pisemnych i ustnych

Konwencja fantastyczna

Ukształtowanie świata przedstawionego utworu w sposób odbiegający od prawdopodobieństwa życiowego. Do konwencji fantastycznej zalicza się między innymi: gatunki i odmiany fabularne, tj. baśń, legendę, horror, science fiction, fantasy. Charakterystyczne są dla niej elementy nadprzyrodzone, niezwykłe […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Dramat jako tekst pisany i widowisko sceniczne

Teoria literacka,  jej zwolennicy uznają dramat za jeden z rodzajów literackich i stawiają go ponad inscenizacją teatralną. Tekst dramatyczny można czytać, jak każdy inny utwór (liryk, epos, powieść). Czytelnik podczas lektury wyobraża sobie wygląd i […]