Brak grafiki
Czy tu - czy tam - czytam!

„Klęska” Adam Zagajewski

Utwór powstał w 1983 roku na emigracji. Autor nawiązuje w nim do stanu wojennego, którego wprowadzenie w 1981 roku  przez władze komunistyczne zakończyło legalną działalność „Solidarności”. Poeta na chłodno , z dystansu czasowego i przestrzennego […]

Brak grafiki
Słowniki i terminy

Prometeizm

Postawa buntu indywidualisty przeciw Bogu, siłom natury czy skrępowaniu jednostek. Zakłada zgodę na poświęcenie siebie i samotne cierpienia w imię dobra zbiorowego. Jedna z charakterystycznych cech bohatera romantycznego. Pojęcie odwołuje się do mitu o Prometeuszu, […]

Brak grafiki
Bohaterowie literaccy

Prorok [profeta]

W starożytności osoba objawiająca ludziom boskie plany wobec świata. W Biblii człowiek kontaktujący się z Bogiem  i wyrażający jego wolę i przyszłe losy świata. Zapowiada nadejście mesjasza. W romantyzmie rolę proroka mógł pełnić poeta-wieszcz, który […]

Brak grafiki
Epoki

Księga sybillińska

Księgi sybillińskie – w starożytnym Rzymie zbiór przepowiedni i wyroczni. Według tradycji pochodziły od Sybilli Kumańskiej– natchnionej wieszczki przepowiadającej przyszłość. Rzymianie sięgali do nich przede wszystkim w momentach wojen, klęsk, epidemii i innych zagrożeń, poszukując […]

Każdy może wejść do krainy sztuki

Harmonijka szklana

Harmonijka szklana (harmonika szklana) dawny instrument muzyczny. Zbudowana z półkolistych szklanych kloszy (czasz lub krążków) różnej wielkości. Obracają się one na wspólnej osi, dzięki mechanizmowi pedałowemu. Dźwięk powstaje przez pocieranie ich zwilżonymi opuszkami palców. Jej […]

Brak grafiki
Epoki

Koncepcja romantycznego poety

W romantyzmie poeta był postrzegany jako jednostka wyjątkowa, obdarzona szczególną wrażliwością, wyobraźnią i zdolnością poznawania rzeczywistości niedostępnej zwykłym ludziom. Nie był jedynie twórcą literatury, przypisywano mu rolę przewodnika duchowego, wieszcza i przywódcy narodu. Romantyczny poeta […]

Brak grafiki
Słowniki i terminy

Kibitki

Kibitki – lekkie, zwykle kryte pojazdy konne na płozach lub kołach, używane dawniej przede wszystkim w Rosji i na terenach Europy Wschodniej. W polskiej literaturze romantycznej kibitka kojarzy się szczególnie z wywożeniem więźniów i zesłańców […]

Każdy może wejść do krainy sztuki

Słowiańskie opery romantyczne

Twórcą polskiej opery narodowej i zarazem najwybitniejszym autorem tego gatunku w Polsce jest Stanisław Moniuszko (1819–1872). Do jego najważniejszych oper należą: Halka, Straszny dwór. Był on również autorem baletów, operetek i pieśni. Opera czeska swoją […]

Każdy może wejść do krainy sztuki

Niemiecka opera romantyczna

Za jej prekursora uważa się Carla  Marię von Webera (1786–1826). Był to twórca tzw. opery fantastycznej; jego najsłynniejsze dzieło to Wolny strzelec. Wielkim twórcą opery romantycznej – monumentalnej, patetycznej, technicznie skomplikowanej i mającej stanowić syntezę […]

Każdy może wejść do krainy sztuki

Francuska opera romatyczna

Nazywana  grand opéra (tj. grąd opera), czyli opera wielka, widowiskowa. Do jej najważniejszych twórców należał: Giacomo Meyerbeer (1791–1864), autor m.in. Hugenotów, pochodzący z Niemiec, ale całe dorosłe życie związany z Paryżem. kompozytorem oper był także […]