- Utwór pochodzi z tomu „Twarz trzecia” z 1968 roku.
- Dedykował utwór Jerzemu Lisowskiemu, krytykowi literackiemu, tłumaczowi i wieloletniemu redaktorowi naczelnemu czasopisma literackiego „Twórczość”, w którym poeta publikował swoje utwory.
- Różewicz z przymrużeniem oka potraktował antyczną wizję poety jako ulubieńca muz.
- Zestawił motyw odjazdu pociągu z odejściem poety.
- Zwyczajne wydarzenie nabrało znaczenia metaforycznego, stało się obrazem przemijania, rozstania i śmierci.
- Najważniejsze motywy utworu to:
- podróż, metafora ludzkiego życia,
- pociąg, podróż, ruch, odchodzenie,
- poeta, twórca, przemija jak każdy człowiek,
- śmierć, ostateczne odejście człowieka,
- rozstanie, utrata, oddalenie,
- czas, nie można go zatrzymać ani cofnąć,
- poezja, pytania o miejsce poety i jego twórczości w świecie,
- nieobecność, pustka po odejściu,
- ironia, zestawienie spraw ostatecznych ze zwyczajnym codziennym życiem.
- Tytułowe zestawienie poety i pociągu osobowego może działać celowo przewrotnie.
- Różewicz zderza to, co kojarzy się z kulturą wysoką i wyjątkowością poety, z czymś całkowicie zwyczajnym – odjazdem pociągu.
- W ten sposób odpatetycznia śmierć i rolę artysty.
Nie wie
jaki będzie jego ostatni wiersz
i
jaki będzie pierwszy dzień
na świecie bez poezji
pewnie będzie padał deszcz
w teatrze będą grali Szekspira
na obiad będzie zupa pomidorowa
albo na obiad będzie rosół z makaronem
w teatrze będą grali Szekspira
będzie padał deszcz
muzy nie dały mu gwarancji
że z ostatnim tchnieniem
wypowie coś budującego
jasnego
więcej światła i tak dalej
prawdopodobnie
odejdzie
tak
jak odchodzi opóźniony
pociąg osobowy
z Radomska do Paryża
przez Zebrzydowice