- Pojęcie oznaczające pouczenie, zachętę lub moralne napomnienie.
- W literaturze jest to sposób przedstawiania wzorców osobowych, czyli bohaterów posiadających cechy uznawane w danej epoce za godne naśladowania.
- Szczególnie ważną rolę pareneza odgrywała w literaturze średniowiecznej, która miała nie tylko opowiadać, lecz także wychowywać i wskazywać właściwe postawy.
- Średniowieczne wzorce parenetyczne to:
- Święty – asceta → pobożność • pokora • wyrzeczenie • modlitwa • poświęcenie Bogu, na przykład: św. Aleksy.
- Rycerz → honor • odwaga • wierność • waleczność • służba Bogu i władcy, na przykład: Roland.
- Dobry władca → sprawiedliwość • mądrość • troska o poddanych • odpowiedzialność • pobożność.