Średniowieczne piśmiennictwo miało przede wszystkim charakter religijny, dydaktyczny, historiograficzny i parenetyczny. Wiele utworów powstawało początkowo po łacinie, a z czasem również w językach narodowych.
- Najważniejsze gatunki średniowieczne:
- Hagiografia
- żywot świętego (legenda hagiograficzna) – przedstawiał życie, cuda, ascezę i śmierć świętego; np. „Legenda o św. Aleksym”,
- mirakl – opowieść o cudownym wydarzeniu dokonującym się za sprawą Boga, Matki Boskiej lub świętych.
- Historiografia
- kronika – przedstawiała dzieje państw, władców i ważnych wydarzeń; np. „Kronika polska” Galla Anonima,
- rocznik (annales) – krótkie zapisy wydarzeń uporządkowane według kolejnych lat.
- Poezja religijna
- hymn – uroczysta pieśń pochwalna skierowana do Boga lub świętych,
- pieśń religijna – utwór przeznaczony do śpiewania; np. „Bogurodzica”,
- lament (plankt) – utwór wyrażający żal, cierpienie i rozpacz; np. „Lament świętokrzyski”.
- Literatura rycerska
- epos rycerski (chanson de geste) – opowieść o bohaterskich czynach rycerzy; np. „Pieśń o Rolandzie”,
- romans rycerski – łączył przygodę, walkę, miłość dworną i niezwykłe wydarzenia.
- Dramat średniowieczny
- misterium – widowisko religijne przedstawiające wydarzenia biblijne,
- moralitet – alegoryczny utwór ukazujący walkę dobra ze złem o duszę człowieka,
- mirakl dramatyczny – przedstawiał cuda świętych lub Matki Boskiej.
- Inne formy
- kazanie – wypowiedź religijna o charakterze pouczającym; np. „Kazania świętokrzyskie”,
- traktat – rozprawa poświęcona zagadnieniom religijnym, filozoficznym lub naukowym,
- dialog – rozmowa bohaterów służąca przedstawieniu określonych problemów i pouczeń,
- danse macabre (taniec śmierci) – utwory i przedstawienia przypominające o powszechności oraz nieuchronności śmierci.
- Hagiografia
