Henryk Rzewuski
herbu Krzywda, pseudonim Jarosz Bejła
(3 maja 1791, Sławuta, Ukraina – 28 lutego 1866, Cudnów, Ukraina)
Polski powieściopisarz i publicysta, wolnomularz.
Reprezentant skrajnego konserwatyzmu i lojalizmu doby międzypowstaniowej.
Syn zagorzałego przeciwnika idei oświeceniowych i reform Sejmu Wielkiego, stryj Seweryn był jednym z twórców konfederacji targowickiej (1972), brat – rosyjskim generałem, siostra – rosyjskim szpiegiem.
Za podstawę życia ludzkiego i społeczeństw uznawał religię, której przeciwstawiał negatywnie oceniany racjonalizm.
Charakterystyczne dla jego twórczości są:
- stylizacja językowa,
- gawędziarska narracja,
- humor,
- anegdotyczność,
- idealizacja przeszłości,
- zainteresowanie kulturą szlachecką.
Swoje poglądy propagował w artykułach publicystycznych, np. na łamach „Tygodnika Petersburskiego”.
Miał wielu przeciwników.
Autor powieści historycznych, np.”
- „Listopad” (1845-1846),
- „Mieszaniny obyczajowe” (1841-1843).
Najgłośniejsze jego dzieło to „Pamiątki Soplicy”.