Gotycyzm w literaturze

  • Gotycyzm w literaturze to pojęcie, które pojawiło sie w Anglii na przełomie XVIII i XIX wieku.
  • Pojęcie wiązano z zespołem zjawisk w literaturze, a także w sztuce i architekturze, które związane były ze średniowieczną tradycją.
  • Po raz pierwszy termin ten wystąpił w powieści „Zamczysko Otranto” (1744) H. Walpole’a.
  • Zaistniał również w romantycznej balladzie z sensacyjną fabułą (przemocą, zabójstwami, tajemnicami, lochami, wróżbami, przepowiedniami).
  • W Polsce zwrot ku tej gotyckiej tradycji polegał nam osadzaniu akcji w „gotyckiej scenerii.
  • Odnajdujemy ją w „Grażynie” A. Mickiewicza, „Zamku kaniowskim” S. Goszczyńskiego czy u Słowackiego w „Królu Ladawy”.

  • Ten zespół tendencji wiązał się z przywróceniem wartości deprecjonowanemu wcześniej średniowieczu.
  • Sztuka gotycka oddawał atmosferę odległej przeszłości i wykorzystywała elementy tajemniczości, cudowności i grozy.
  • Odwoływała się do obyczajowości rycerskiej oraz kategorii wzniosłości.
  • Gotycyzm narodził się w Anglii, skąd przeniknął do Europy kontynentalnej.

  • W Polsce pojawił się najpierw w architekturze ogrodowej.
  • Od początku XIX wieku zaczął występować w literaturze rodzimej oraz utworach adaptowanych z literatury niemieckiej.
  • Gotycyzm wywarł wpływ na twórczość wielu poetów romantycznych.
  • Miął też wpływ na późniejszą literaturę i sztukę, np. współczesny film grozy.