- Iluminacja – ręcznie wykonana dekoracja średniowiecznego rękopisu, najczęściej mająca postać barwnej miniatury, ozdobnego inicjału, ornamentu lub dekoracji marginesu.
- Nazwa pochodzi od łac. illuminare – „rozświetlać, ozdabiać”.
- Do dekorowania ksiąg wykorzystywano intensywne barwy, a także złoto i srebro, dzięki czemu strony sprawiały wrażenie rozświetlonych.
- Miniatura to niewielkie malowidło umieszczane w rękopisie.
- Mogło przedstawiać:
- sceny biblijne i religijne,
- postacie świętych,
- władców i rycerzy,
- sceny z życia codziennego,
- wydarzenia historyczne,
- motywy roślinne i fantastyczne.
- Iluminacje występowały szczególnie:
- w Bibliach,
- psałterzach,
- ewangeliarzach,
- modlitewnikach,
- kronikach,
- innych rękopisach.
- Iluminarstwo, sztuka ręcznego zdobienia ksiąg i rękopisów, szczególnie rozwinięta w średniowieczu.
- Polegała na wykonywaniu barwnych ilustracji, miniatur, inicjałów, ornamentów oraz złoceń, które wzbogacały tekst i podkreślały jego znaczenie.
- Osobę zajmującą się takim zdobieniem nazywano iluminatorem.