Szymborska Wisława

WISŁAWA SZYMBORSKA

(2.07. 1923, Bnin koło Kórnika – 1.02. 2012, Kraków)

Poetka, eseistka, krytyczka, tłumaczka literatury francuskiej, felietonistka, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1996.

Od 1931 roku mieszkała z najbliższymi w Krakowie, tu chodziła do szkoły i studiowała na UJ (filologię polską i socjologię), okupację  także spędziła w Krakowie, w obawie przed wywózką na roboty do Niemiec pracowała jako urzędniczka na kolei.

Zaczęła swoje wiersze publikować w prasie po 1945 roku. W swojej twórczości zwracała uwagę na paradoksy obecne w świecie, a także na nieoczywistość jakiejkolwiek filozofii.

Była żoną poety Adama Włodka, a później partnerką pisarza Kornela Filipowicza.

Cudowna optymistka, zawsze „zachłanna” życia kobieta. Życzliwie obserwowała łudzi, choć z pewnym ironiczny dystansem. Jej poezja ma charakter egzystencjalny, filozoficzny, poetka snując refleksje w kontekście historycznym, politycznym czy biologicznym, mówi o sensie życia, bezbronności człowieka wobec historii, biologii, roli przypadku, tragizmie, samotności, wyobcowaniu, braku porozumienia, poczuciu zagrożenia, ułomności człowieka, cierpieniu, przemijaniu i śmierci, ale też o urodzie życia.

Podejmowała dialog  z tradycją filozoficzną i kulturą minionych epok, demaskując mity współczesności.

Pisała z dystansem i przekora obrazując uwikłanie człowieka w historię i biologię.

Pisze o problemach skomplikowanych, abstrakcyjnych, wieloznacznych, używając prostego, konkretnego, precyzyjnego języka. Zadaje proste, niekiedy wydawałoby się „naiwne pytania”, podważa przyjęte schematy myślenia i stereotypy, wyraża sceptycyzm, dystans, wątpliwości i zdziwienie.

Świetnie operowała ironią i paradoksem, stosując nieraz nawet kolokwializmy.

Posługuje sie:

  • ironią,
  • paradoksem,
  • kontrastem,
  • liryką maski,
  • konceptem,
  • dowcipem,
  • humorem,
  • anegdotą
  • przemilczeniem,
  • aluzjami,
  • zaskakującymi puentami.

Zapalona podróżniczka, chętnie poznająca świat i nowych ludzi.

Fanka papierosów, palenie ułatwiało jej tworzenie kolejnych utworów, bezwiednie zapaliła nawet na przyjęciu w obecności króla Szwecji
 Smakoszka skrzydełek z KFC.

Najważniejsze tomiki wierszy:

  • „Dlatego żyjemy” 1952,
  • „Pytania zadawane sobie” 1954,
  • „Wołanie do Yeti” 1957,
  • „Sól” 1962,
  • „Wiersze wybrane” 1964,
  • „Sto pociech” 1967,
  • „Wszelki wypadek” 1972,
  • „Wielka liczba” 1976,
  • „Ludzie na moście” 1986,
  • „Koniec i początek” 1993,
  • „Widok z ziarnkiem piasku” 1996,
  • „Chwila” 2002,
  • „Dwukropek” 2005,
  • „Tutaj” 2009.