Wpisy – Strona 1828

Fatalizm

Doktryna filozoficzna, postawa, myśl, wg których wszystko jest z góry ustalone. Człowiek nie ma na to żadnego wpływu. Wydarzenia dzieją się bez możliwości ich zmiany. Z łac. oznacz= przeznaczenie, zguba, nieszczęście.

Epitalamium

Epitalamium – forma poezji okolicznościowej, pieśń weselna sławiąca nowożeńców. Pieśń wykonywana chóralnie. Później tak nazywano wszelkie utwory panegiryczne z okazji ślubu. Uprawiali ten gatunek Safona, Owidiusz, Teokryt. W literaturze polskiej znane są epitalamia J. Kochanowskiego, […]

Epinikion

Utwór pochwalny na część zwycięzcy. Ma charakter pieśni, którą wykonuje się podczas uczty albo w świątyni. W starożytności formą tą posługiwał się Simonides i Pindar. W Polsce sięgał po nią J. Kochanowski, Sz. Szymonowic, w […]

Epigraf

Z greckiego oznacza napis. W starożytności i średniowieczu napis umieszczany na pomniku, budowli, grobowcu. W późniejszych czasach krótki wiersz. Nieraz był to fragment utworu , myśl umieszczana na początku dzieła. Obecnie nazywany jest mottem, dewizą, […]

Jabłko [symbolika]

Biblijne jabłko jest symbolem kompletnej i ostatecznej wiedzy, mądrości i wtajemniczenia. Jako owoc zakazany jest symbolem grzechu. W węższym znaczeniu symbolizuje grzechy ciała. Kolor. zapach i smak jabłka wiązane są z kuszącymi zmysłami. W mitologii […]

Emaus

Rodzaj średniowiecznego dialogu. Jego temat nawiązywał do biblijnej rozmowy Chrystusa z wędrowcami zmierzającymi z Jerozolimy do Emaus. Zgodnie z dominującym w tej epoce światopoglądem alegoryczna wędrówka ludzi oznaczała wieczne poszukiwanie Boga. Do tego gatunku powrócił […]

Elogium

Z greckiego = pochwała. W starożytnym Rzymie napis pochwalny ku czci osoby zmarłej. Umieszczany na portrecie przodka, pomniku czy nagrobku. Tak też nazywana jest pieśń pochwalna, mowa pochwalna. W poezji barokowej utwór poetycki zawierający wyszukane […]

Sztuka efemeryczna

Wielopostaciowa tendencja w sztuce. Jej założeniem jest nietrwałość zdarzenia. Pierwszym jej nurtem był happening. Do tego nurtu należy land-art (sztuka ziemi), akcje sztuki (np. sztuka poczty) czy body-art (sztuka ciała).

Edyp

Postać z mitologii grackiej. Symbolizuje potęgę wyroczni delfickiej. Jego imię oznacza obrzmiałonogi. Syn króla Teb Lajosa i Jokasty. Człowiek uczciwy, szlachetny i mądry. Sprawca rodzinnej tragedii i problemów państwowych. Poznawszy przepowiednię wyroczni, Lajos nakazał tuż […]

Trzy [symbolika]

Trójka ma znaczenie szczególne w różnych kulturach. Bywa liczbą związana z Bogiem, święta i doskonałą. Trzy jako liczba boskich postaci występuje w religiach i mitologii Indii, Egiptu, Babilonu, Grecji i Rzymu. W Grecji trójka wiązana […]