Brak grafiki
Czy tu - czy tam - czytam!

„Pieśń o wójcie Albercie”

Pieśń o Wójcie Albercie Łaciński utwór z XIV wieku. Twórca nieznany. Utwór poświęcony tragicznym losom krakowskiego wójta Alberta, który był w latach 1311-1312 jednym z przywódców buntu mieszczan Krakowa przeciw Władysławowi Łokietkowi.

Ciekawostki i nie tylko

Zmyślne bestie

Indianie żyją obecnie w prezerwatywach, kultywując obyczaje.

Czy tu - czy tam - czytam!

„Więc szumcie nam jodły”

Pieśń  przygotowano na uroczysta przysięgę żołnierską partyzantów ze zgrupowania Jana Piwnika „Ponurego”, która odbyła się 11 lipca 1943 roku. Autorem słów był partyzant tego zgrupowania, Andrzej Gawroński. Anonimową melodię zapożyczono ze znanej pieśni „Gdy naród […]

Brak grafiki
Czy tu - czy tam - czytam!

„Bogurodzica” [kompozycja i język]

Utwór cechuje staranny paralelizm. W obydwu strofach widać układ dwuczłonowy: każda składa się z apostrofy i zdania apelatywnego oraz kończy refrenem, podobnie jest z konstrukcją członów poszczególnych wersów, gdzie wezwania i prośby modlitewne zajmują tożsame […]

Brak grafiki
Czy tu - czy tam - czytam!

„Bogurodzica” [prośby]

Treść pieśni to modlitewne prośby: w strofie pierwszej – do Matki Boskiej, aby, jako wybrana z wielu przez Boga i zjednoczona z nim w pełnieniu jego woli, pozyskała i skłoniła ku ludziom przychylność swego Syna. […]

Brak grafiki
Epoki

Łacińska liryka średniowieczna

Łacińska liryka towarzyszyła zarówno liturgii jak i pozaliturgicznym przejawom kultu. Obrzędom służyły: hymny– najstarszy z gatunków liryki średniowiecznej, utwory złożone ze strof o stałej melodii, śpiewane w toku oficjum brewiarzowego, sekwencje– pieśni o parzystym układzie […]

Brak grafiki
Czy tu - czy tam - czytam!

„Pieśni Sandomierzanina”

Dwie pieśni religijno – moralne, zapisane około XV wieku przez nieznanego autora, stanowią fragment większego, nie zachowanego zbioru wierszy. Pierwsza z nich, zwana „Pieśnią o siedmiu słowach Chrystusa na krzyżu”, liczy 21 strof czterowersowych organizowanych […]

Czy tu - czy tam - czytam!

„Szturmówka”

Utwór powstał na konkurs piosenki żołnierskiej i patriotycznej w 1942 roku, którego inicjatorem  było Biuro Informacji i Propagandy AK. Zdobył wówczas pierwsze miejsce, autorem słów był żołnierz AK  Stanisław Ryszard Dobrowolski (1907–1985) znany poeta, muzykę […]

Brak grafiki
Czy tu - czy tam - czytam!

„Żale Matki Boskiej pod krzyżem” [Lament świętokrzyski]

Jeden z najpiękniejszych utworów poetyckich, reprezentujących polską lirykę religijną. Wyjatkowy tekst polskiego średniowiecza. Posłuchajcie, bracia miła… – utwór znaleziony w bibliotece klasztoru św. Krzyża, pochodzi z drugiej połowy XV wieku. Uznany za arcydzieło średniowiecznej liryki […]

Brak grafiki
Epoki

Poetyka średniowieczna

Poetyka średniowieczna dzieli literaturę na dwa zasadnicze rodzaje: poezję i prozę. Od utworu literackiego wymagano, aby był „elegancki”, miał dobrą kompozycję i dostojność. Średniowieczni teoretycy poezji kładli nacisk na „piękne powiązanie słów” i zdobnictwo, powagę […]