Antynomia

  • Poglądy, zdania wzajemnie sprzeczne.
  • Dotyczy też sprzeczności między dwoma twierdzeniami, zasadami, wartościami lub pojęciami, które mogą wydawać się równie uzasadnione, ale wzajemnie się wykluczają.
  • Istotne, że każde z nich wydaje się jednak równie dobrze uzasadnione.
  • Nazwa pochodzi z języka greckiego: anti – „przeciw” oraz nomos – „prawo, zasada”.
  • Antynomia w literaturze służy ukazywaniu wewnętrznych konfliktów człowieka, złożoności świata oraz konieczności dokonywania trudnych wyborów.
  • Przykłady:
    • dobro ↔ zło
    • miłość ↔ nienawiść
    • życie ↔ śmierć
    • wolność ↔ niewola
    • rozum ↔ uczucie
    • duch ↔ ciało
    • wiara ↔ zwątpienie
    • jednostka ↔ społeczeństwo
    • szczęście ↔ cierpienie
    • sacrum ↔ profanum