„Fraszka Bożydara” Małgorzata Strzałkowska

  • Wierszyk ma charakter humorystyczny.
  • Opiera się na grze słów, puencie oraz kontraście między wyglądem zewnętrznym a charakterem człowieka.
  • Bohaterem jest Bożydar Brzaszczuk, bardzo brzydki mężczyzna.
  • Spotyka piękną Żannę, która ocenia go wyłącznie po wyglądzie i bez ogródek nazywa go „szpetnym” oraz „listną pokraczką”.
  • Jej słowa są pełne pogardy i świadczą o powierzchownym podejściu do drugiego człowieka.
  • Bożydar nie obraża się ani nie odpowiada złośliwością.
  • Przyznaje, że rzeczywiście nie jest urodziwy, ale zwraca uwagę na coś znacznie ważniejszego – brzydotę charakteru.
  • Mówi, że jego wygląd jest trwały i nie da się go zmienić, natomiast Żanna, mimo swojej urody, może „zbrzydnąć”, jeśli będzie kierować się pychą, pogardą i brakiem szacunku wobec innych.
  • Atutem utworu jest puenta, która odwraca sytuację.
  • Początkowo czytelnik może współczuć Bożydarowi z powodu jego wyglądu, jednak zakończenie pokazuje, że prawdziwym problemem nie jest brzydota zewnętrzna, lecz niewłaściwe postępowanie.
  • Środki stylistyczne
    • Epitety: „brzuchaty”, „brzydal”, „piękna Żanna”, „szpetny”.
      Dialog – ożywia utwór i nadaje mu dynamiki.
      Gra słów i powtórzenia – liczne wyrazy z głoskami brz, krz, rz tworzą efekt łamańca językowego.
      Kontrast – piękna, ale niemiła Żanna i brzydki, lecz rozsądny Bożydar.
  • Morał:
    • Nie należy oceniać ludzi wyłącznie po wyglądzie.
    • Uroda przemija, natomiast życzliwość, kultura i dobre serce są wartościami, które naprawdę świadczą o człowieku.
  • Wierszyk przypomina, że brzydota charakteru jest znacznie gorsza od brzydoty zewnętrznej.