- Lament, nazywany także planktem, to gatunek poezji wyrażający głęboki żal, rozpacz i cierpienie spowodowane śmiercią, utratą bliskiej osoby lub innym nieszczęściem.
- Był szczególnie popularny w literaturze średniowiecznej.
- Najważniejsze cechy:
- żal i rozpacz,
- ból po stracie,
- opłakiwanie zmarłego lub cierpiącej osoby,
- silne emocje,
- skarga na los,
- motyw śmierci i przemijania,
- bezpośrednie zwroty do zmarłego, Boga lub odbiorców,
- często forma monologu lirycznego,
- prośba o współczucie,
- podniosły, przejmujący charakter wypowiedzi.
- Najbardziej znanym polskim średniowiecznym planktem jest „Lament świętokrzyski” („Posłuchajcie, bracia miła”), przedstawiający cierpienie Matki Boskiej pod krzyżem Chrystusa.
