- „Echa leśne”, opowiadanie z 1905 roku.
- Utwór nawiązuje do powstania styczniowego 1863 roku, kwestii patriotyzmu, bohaterstwa i oddania ojczyźnie.
- Analizuje i podejmuje problem pamięci o uczestnikach walk narodowowyzwoleńczych.
- Akcja rozpoczyna się podczas spotkania kilku mężczyzn przy ognisku w lesie.
- Rozmowa przywołuje wydarzenia sprzed lat, a przede wszystkim tragiczną historię Jana Rozłuckiego, oficera armii rosyjskiej, który podczas powstania przeszedł na stronę Polaków. Za dezercję i udział w walce przeciw Rosji został schwytany, osądzony i skazany na śmierć.
- Szczególnie dramatyczna jest postać generała Rozłuckiego, stryja Jana.
- Jako oficer rosyjski uczestniczy on w wydarzeniach prowadzących do śmierci bratanka.
- Powstaje w ten sposób tragiczny konflikt między więzami rodzinnymi, obowiązkiem wojskowym, lojalnością wobec zaborcy i patriotyzmem.
- Jan Rozłucki staje się symbolem człowieka, który dokonuje świadomego wyboru – rezygnuje z bezpiecznej kariery wojskowej i opowiada się po stronie walczących o wolność ojczyzny.
- Za swoją decyzję płaci najwyższą cenę.
- Ważną rolę odgrywa las. Nie jest jedynie miejscem wydarzeń, ale również strażnikiem pamięci.
- Tytułowe „echa” można rozumieć symbolicznie jako powracające wspomnienia o powstaniu, poległych i wydarzeniach, których nie można całkowicie wymazać z pamięci kolejnych pokoleń.
