Wpisy – Strona 2022

Zdanie bezpodmiotowe

Zdanie, w którym podmiot nie jest wyrażony i nie możemy się go domyślić ani na podstawie formy orzeczenia, ani na podstawie zdań poprzednich. Zdań bezpodmiotowych używa się kiedy jest mowa: o zjawiskach przyrody (np. Leje). […]

Zaimek

Część mowy obejmująca wyrazy, które funkcjonują w zdaniu jako równoważniki rzeczowników, przymiotników, liczebników lub przysłówków, czyli tzw. nominów. Zaimki wskazują sytuacyjnie na swe desygnaty, ale tych desygnatów nie wyszczególniają i tym się różnią od innych […]

Wyrażenie zapożyczone

Cytat przeniesiony do języka polskiego w tym samym brzmieniu i tej samej pisowni, co w języku obcym. Przykłady: liberum veto, savoir vivre, tabula rasa, par excellence.

Wyrażenie potoczne i przenośne

Wyrażenie używane powszechnie w swobodnej mowie. Często utrwalone w języku w pewnej określonej formie. Przykłady: czerwony jak burak, spiec raka, w tym sęk, gruby jak beka. Przykłady wyrażeń przenośnych: bajecznie kolorowy, gołębie serce, końskie zdrowie, […]

Wyrażenie

Zespół przynajmniej dwóch wyrazów powiązanych ze sobą składniowo i mających charakter nominalny (imienny). Ośrodkiem wyrażenia jest rzeczownik, przymiotnik, imiesłów przymiotnikowy, czasem przysłówek. Przykłady: szum wody, strome zbocza, ogromny bałagan, czarna rozpacz, głupi jak but […]

Wyrazy [rodzaje]

Rodzaje wyrazów funkcjonujących w języku polskim: Wyrazy Przykłady Bliskoznaczne zamieć – zadymka szkoła – podstawówka Homonimy kosa – warkocz, narzędzie Książkowe tudzież aczkolwiek Modalne zapewne poniekąd Nieprzyzwoite cholera cipka Obce brydż telewizja Obelżywe cham […]

Biernik

Przypadek w deklinacji. Odpowiada na pytania: kogo?, co? Jest przypadkiem dopełnienia, które przechodzi w podmiot przy zamianie orzeczenia w stronie czynnej na orzeczenie w stronie biernej. Stąd też nazwa tego przypadka.

Celownik

Przypadek w deklinacji. Odpowiada na pytania: komu?, czemu?. Jest przypadkiem dopełnienia oznaczającego przedmiot, ku któremu skierowana jest czynność.

Dopełniacz

Przypadek w deklinacji. Odpowiada na pytania: kogo?, czego? czyj?. Jest najczęściej przypadkiem przydawki określającej przynależność jednego przedmiotu do drugiego lub przypadkiem dopełnienia po czasownikach zaprzeczonych.

Wołacz

Przypadek w deklinacji polskiej. Pełni najczęściej funkcje oznaczania osoby (rzadziej rzeczy), do której zwraca się osoba mówiąca. Wołacz nie jest właściwie przypadkiem w sensie składniowym, nie odpowiada bowiem na żadne pytanie, jak wszystkie pozostałe przypadki. […]