W świecie lektur

Termin „renesans” oznacza powrót do starożytności, do sztuki i filozofii antycznej oraz odrodzenie człowieka i kultury. Nastąpiła wtedy również zmiana światopoglądu i mentalności ludzkiej czego najlepszym obrazem są pieśni i fraszki wybitnego poety-humanisty J. Kochanowskiego. […]

Rola konkretnego człowieka, jaką pełni on we życiu jako autor danego dzieła literackiego. Jest wpisany w konkretne dzieło literackie, stanowi jego wirtualnego twórcą. Wg niektórych badaczy jest ta samą osoba, co autor. Ideę podmiotu czynności […]

W poematach, podobnie jak w lirykach, poruszał Norwid tematykę człowieka tragicznego, np.: „Promethidion” („potomku Prometeusza”) 1851, „Quidam”  („ktoś”) 1855, „Garstka piasku” 1858, „Rzecz o wolności słowa” 1869, „A Dorio ad Phyrygium” („Od doryckiego do frygijskiego”) […]

Grecy wierzyli, że człowiek stworzył jeden z tytanów, Prometeusz. Ulepił go z gliny, którą zmieszał ze łzami, a potem tchnął w ne4go dyszę z ognia niebiańskiego. <o,o dobrych chęci człowiek Prometeusza był początkowo słaby i […]

„Poranek” to zaledwie 33 wersy, ale  przedstawia 4 obrazy poetyckie: wstającego słońca, zajęcy na łące, ptaków w zamglonym lesie, pracujących żniwiarzy. Nastrój obrazów jest raczej smutny. Przeważają barwy stonowane, przymglone, np. szarość, biel, beż, brąz. […]

Postać w utworze literackim. Osoba upoważniona do przemawiania w czyimiś imieniu. Osoba, której wypowiedzi traktuje się jako wyraz bezpośrednich poglądów i przekonań autora.

Jednostkowy podmiot wyposażony w świadomość, zdolność poznawczą. Przyporządkowane są mu czynności, stany zewnętrzne, wewnętrzne, właściwości. Stanowi wytwór autorskiej wyobraźni. Jest bytem fikcyjnym, ale funkcjonującym jak prawdziwy, realny. Ma cechy osoby psychofizycznej. Sposób jego istnienia zależy […]

Postać, która nie ma wpływu na przebieg wydarzeń w utworze fabularnym. Może  natomiast pełnić inne  funkcje. Opisuje niekiedy kondycję ludzką, przedstawia typy różnych zachowań, podkreśla cechy innych postaci.

Motyw powstania styczniowego pojawił się w wielu utworach Żeromskiego, warto więc wymienić je, np. „Rozdziobią nas kruki, wrony”, „Echa leśne”, „Wierna rzeka”, „Syzyfowe prace”. W „Wiernej rzece” powstanie jest źródłem wątków fabularnych. Do powstania odsyłają […]

W literaturze nie obowiązuje zasadniczo logiczne kryterium prawdy. Podobnie jednak jak w filozofii, istnieją sądy i twierdzenia, które określają człowieka i jego miejsce w świecie zgodnie lub sprzecznie z naszymi wyobrażeniami. Tak więc poza tzw. […]