Brak grafiki
Słowniki i terminy

Antropocentryzm

Pogląd, według którego człowiek jest najważniejszy we wszechświecie. Człowiek znajduje się w centrum zainteresowania i stanowi najważniejszy punkt odniesienia w poznawaniu oraz interpretowaniu świata. Nazwa pochodzi z języka greckiego: ánthrōpos – człowiek oraz łac. centrum […]

Brak grafiki
Epoki

Motywy i hasła średniowiecza

Deesis – Bogurodzica. Stabat Mater Dolorosa – Lament świętokrzyski. Ars bene moriendi – Pieśń o Rolandzie. Taniec śmierci (danse macabre) – Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią. Memento mori – Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią. Ad […]

Brak grafiki
Każdy może wejść do krainy sztuki

Sztuka średniowiecza

Sztuki plastyczne: miniatury (iluminarstwo), freski, mozaiki, malarstwo ołtarzowe, ikony. Architektura: styl romański, styl gotycki, rozwój architektury sakralnej (katedra). Cechy literatury i sztuki: anonimowość, uniwersalizm i teocentryzm, dydaktyzm i pareneza, alegoryczność i symbolika, symultaniczność (sztuki plastyczne).

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Gatunki literackie średniowiecza

Pieśń religijna (hymn) – Bogurodzica. Lament (plankt) –  Lament świętokrzyski. Legenda hagiograficzna – Legenda o św. Aleksym. Satyra społeczna – Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią. Epos rycerski – Pieśń o Rolandzie. Kronika – Gall Anonim, […]

Brak grafiki
Fleksja

Fleksja i leksyka w tekstach literackich

Fleksja, czyli odmiana wyrazów umożliwia łączenie wyrazów w związki wyrazowe. Forma gramatyczna poszczególnych słów decyduje o relacjach między wyrazami w wypowiedzi oraz ich funkcji w zdaniu. Może też znacząco wpłynąć na znaczenie i charakter tekstu. […]

Brak grafiki
Czy tu - czy tam - czytam!

*** [tutaj leży Izold jasnowłosa] Halina Poświatowska

Utwór pochodzi z tomu „Oda do rąk” z 1966 roku. Przesycony jest wątkami autobiograficznymi. Pod pretekstem opowieści o średniowiecznych kochankach poetka dzieli się prawdą o życiu w cieniu nadchodzącej śmierci. Jest to subtelne wyznanie zakochanej […]

Brak grafiki
Epoki

Poeci wyklęci w Polsce

Grupa poetów – skandalistów, artystów krytycznych wobec władzy. Określenie twórców funkcjonujących na marginesie oficjalnego życia literackiego i społecznego, często buntujących się przeciwko obowiązującym normom, konwenansom i mieszczańskiemu stylowi życia. Ich biografie nierzadko łączyły się z […]

Brak grafiki
Czy tu - czy tam - czytam!

„Boska komedia” Dantego Alighieri [duchowi przewodnicy Dantego]

Wergiliusz mistrz Dantego antyczny rzymski poeta, autor Eneidy, uważany za najwybitniejszego starożytnego twórcę i mędrca, opiekuje się Dantem, broni przed niebezpieczeństwami, komentuje wydarzenia i wyjaśnia ich sens, dzięki niemu bohater dojrzewa umysłowo, moralnie i duchowo. […]

Brak grafiki
Czy tu - czy tam - czytam!

„Boska komedia” Dantego Alighieri [kompozycja]

Dzieło o bardzo kunsztownej budowie. Całość opiera się na liczbach: 3 – symbol Trójcy Świętej, 100 – symbol doskonałości. Utwór składa się z 3 części. Liczba 3 powtarza się w konstrukcji poematu regularnie: każda z […]

Brak grafiki
Epoki

Kronikarze średniowiecza i ich dzieła

Gall Anonim XII wiek, Kronika stanowi najstarsze dzieło ukazujące historię Polski od legendarnych początków do 1116 roku, Wincenty Kadłubek XII wiek, Kronika Kadłubka przedstawia dzieje kraju od czasów legendarnych do 1202 roku, mitologizuje początki narodu […]