O języku na języku

Zdania podrzędne, oznaczające warunek, łączą się ze zdaniami nadrzędnymi za pomocą spójników: „jeżeli”, „jeśli”, „gdyby”, „żeby”, „kiedy”. Orzeczenie zdania podrzędnego warunkowego może być wyrażone za pomocą: A. Form trybu przypuszczającego (po spójnikach jeśliby, gdyby, żeby […]

Zdania wielokrotnie złożone składają się z więcej niż dwóch zdań pojedynczych lub ich równoważników. Zdania wieloczłonowe mogą one łączyć się w stosunku współrzędnym lub nadrzędno-podrzędnym. Gdy wracałam ze szkoły, wstąpiłam do biblioteki, aby wypożyczyć książkę. Chrząsnęły […]

Zdania wtrącone to zdania znajdujące się w obrębie innych zdań. Zazwyczaj nie wchodzą z nimi w związki składniowe i wyrażają sądy mówiącego lub odwołania się do słuchacza, np. Jutro, moim zdaniem, będzie ładna pogoda. Powiedz, […]

Obok wyrazów niewchodzących w związki z innymi wyrazami – używamy także zdań, które choć znajdują się w obrębie innych zdań, nie są z nimi powiązane składniowo, np. Odpowiedziałeś, jak sądzę, z wszystkich już przedmiotów. Do […]

Każdą logiczna część zdania rozwiniętego, z wyjątkiem orzeczenia czasownikowego, możemy przekształcić na pełne zdanie, które jako składnik logiczny innego zdania jest w stosunku do niego zdaniem podrzędnym. Zdanie podrzędnie złożone składa się ze zdania nadrzędnego […]

Związek współrzędny między zdaniami składowymi w zdaniu złożonym polega na tym, że żadne ze zdań składowych nie określa drugiego, lecz uzupełniają się wzajemnie. Zdanie złożone współrzędnie składa się ze zdań składowych współrzędnych, np. W południe […]

W każdej dłuższej wypowiedzi (mówionej czy pisanej) wyodrębnia się jednostki językowego powiadomienia. Wyróżniamy je za pomocą: pauz, zmian intonacji głosu, kropek, znaków zapytania, wykrzykników. Zdanie składa się najczęściej z kilku wyrazów powiązanych ze sobą treściowo […]

Zdanie, w którym podmiot nie jest wyrażony i nie możemy się go domyślić ani na podstawie formy orzeczenia, ani na podstawie zdań poprzednich. Zdań bezpodmiotowych używa się kiedy jest mowa: o zjawiskach przyrody (np. Leje). […]

To inaczej zdanie łączności bezpośredniej. Zdanie, które łączy się ze swym zdaniem nadrzędnym bezpośrednio, bez pomocy spójnika czy innego wskaźnika zespolenia. Przykład: Słońce już zaszło, ściemniło się, w domach zapaliły się światła.