Wyrazy, części mowy, związki frazeologiczne

CZASOWNIKI dokonane (informują o zakończonej czynności), niedokonane (określają czynności trwające, planowane), przechodnie (mają stronę czynną i bierną), nieprzechodnie (mają tylko stronę czynną).

Czasowniki, które oznaczają czynność. Wyrażają także ruch. Przykłady: nosić, wozić, uciekać, trzymać, skakać.

Czasowniki, które oznaczają czynności lub stany zawierające informację o ich dokonaniu (niezależnie od czasu). Mówimy w tym przypadku o aspekcie czasownika. Czasowniki w tej formie odmieniają się we wszystkich czasach. Czasowniki w tej formie nie […]

Czasowniki  niemówiące o dokonaniu czynności, a także stany trwające, rozwijające się w czasie  teraźniejszym, przeszłym lub przyszłym. Przykłady: czyta, czytał, bedzie czytał, noszę, nosiłem, będę nosił, rysuję, rysowałem, bede rysował.

Czasowniki czynnościowe i stanowe, które nie rządzą dopełnieniami bliższymi, np. pracować, przebywać, stać, spać. Czasowniki nieprzechodnie nie mają strony biernej.

Czasowniki utworzone od innych czasowników. Przykłady: czytający od czytać, mówiący od mówić.

Czasowniki utworzone od przymiotników i rzeczowników. Czasowniki tworzone od przymiotników  (odprzymiotnikowe) powstają dzięki formantom przyrostkowym. Niekiedy dodawany jest jednocześnie przyrostek i przedrostek. Przykłady: chory – chorować, biały – bielić, bezwładny – obezwładnić, słodki –  s […]

Czasowniki posiłkowe to czasowniki typu: być, mieć. Służą do tworzenia form złożonych, np. będę pracował, mieli wrócić.

Czasowniki, które mają   formy strony biernej, a ich dopełnienia dają się przekształcać na podmioty przy zamianie konstrukcji czynnej zdania na konstrukcję bierną. Przykłady: Czytam książkę. Książka jest czytana przeze mnie. Mama gotuje obiad. Obiad jest […]

Czasowniki oznaczające stany, w jakich mogą znajdować się przedmioty. Przykłady: rośnie (drzewo), płynie (strumyk), śpi (tata), kwitnie (kwiat).