Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Utwór  wierszowany. Znany z antycznej poezji greckiej, a także rzymskiej. Utwór posiadający zwykle budowę stroficzną. Przedstawiał podniosłą tematykę, wysławiał dokonania jakiejś osobistości lub opisywał niezwykłe wydarzenie. Oda sławiła przede wszystkim  przymioty etyczno-duchowe jakiejś wybitnej postaci. […]

Gatunek liryczny wywodzący się ze starożytnej greckiej pieśni chóralnej. Nazwa pochodzi z gr. ōdḗ – „pieśń”. Tematem jest pochwała wybitnej osoby, ważnego wydarzenia, idei, wartości lub zjawiska. Utrzymywana w podniosłym tonie od antyczna była utworem […]

Pojęcie to użyte być może w kilku znaczeniach: Kiedy dotyczy konkretnego czytelnika dzieła literackiego, adresata tego dzieła, reprezentanta określonej publiczności literackiej. Odbiorca wirtualny, przewidywany, założony teoretycznie, wpisany w strukturę danego dzieła literackiego, postrzegany jako ten, […]

Strofa składającą się z 8 wersów. Najczęściej pisana jest jedenastozgłoskowcem (5+6). Posiada stały układ rymów (abababcc). Wykorzystywana jest w utworach o podniosłym, uroczystym charakterze. Częściej stosowana w epice poetyckiej niż w liryce. Popularna zwłaszcza w […]

Strofa lub utwór złożony z 8 wersów o różnym układzie rymów. Dopuszcza różne układy stroficzne. Może składać się z dwóch strof czterowersowych, czterech strof dwuwersowych *(tzw. dystychów). Może też mieć dwie strofy trójwersowe oraz dystych. […]

Opera – sceniczne dzieło muzyczne wokalno-instrumentalne, w którym muzyka współgra z akcją dramatyczną  (libretto), składa się  z partii wokalnych: solowych (recytatywy, arie, ansamble), chóralnych, orkiestrowych (uwertury, intermezza), z wstawek baletowych, niekiedy partii mówionych.

Opowiadanie –  jedna z podstawowych form narracji, istotne wyznaczniki opowiadania to: utwór niewielkich rozmiarów, swobodna kompozycja, wyraźne zakończenie, następstwo czasowe zdarzeń *chronologia, kolejność), wskazanie zależności między przedstawianymi zdarzeniami (związki przyczynowo-skutkowe), wykorzystanie czasu przeszłego, pozwalające na […]

Przedstawia codzienne życie, zwyczaje czy zasady obowiązujące w jakimś środowisku, społecznosci.

Odmiana gatunkowa opowiadania. Tematem najczęściej są wewnętrzne przeżycia bohatera. Prezentuje myśli, emocje, doświadczenia. Pokazuje sposób odbioru świata, ocenę rzeczywistości i relacje z innymi ludźmi. Ma często formę: monologu, listu, wspomnień, pamiętnika.

Utwór narracyjny napisany prozą. Jest dziełem pośrednim, sytuującym się między nowelą a powieścią. Cechy charakterystyczne opowieści to: ***jednowątkowa fabuła, ***luźna budowa, ***epizody, ***chronologia zdarzeń, ***opisy, ***analizy psychologiczne, ***medytacje bohaterów. Opowieści spotkać można w twórczości wielu […]