Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Z łaciny = dzieło życia. Utwór uznany powszechnie za najdoskonalsze dzieło danego pisarza. Niekiedy nazywa sie tak dzieło, którego tworzenie zajęło autorowi większą część życia.

Pieśń sprzeczna z poprzednią. Utwór poetycki. w którym autor odwołuje opinie i zarzuty opublikowane wcześniej w innym utworze. Niekiedy odwołanie bywa tylko pozorne. W rzeczywistości  jest potwierdzeniem , napisanym w inny sposób. Odmiennym treściom towarzyszy […]

Utwór o charakterze wspomnieniowym, pisany w 1 osobie. Stanowi relacje przedstawiana z dystansu czasowego (fakty prywatne, publiczne) Pamiętnik to utwór będący relacją zdarzeń, w których autor brał udział lub był ich naocznym świadkiem. Pamiętnik traktowany […]

Pamiętnik i dziennik to formy wypowiedzi zawierające relację z wydarzeń na podstawie własnych obserwacji, wspomnień, przeżyć. Pisane są w narracji pierwszoosobowej. Oprócz zdarzeń występują w nich własne refleksje, przemyślenia czy oceny autora. Dziennik od pamiętnika […]

Panorama społeczna to inaczej szeroki obraz społeczeństwa w danym utworze literackim. Może to być także określona grupa społeczna, np. mieszczaństwo, chłopi czy szlachta. Kolejna klasyfikacja może dotyczyć grup etnicznych czy np. zawodowych. Przedstawienie instytucji organizujących […]

Gatunek poezji malajskiej, który powstał w XV wieku. To utwór poetycki zbudowany z czterowersowych strof o charakterze paralelnym. Dwie pierwsze linijki prezentują obraz, dwie następne zawierają refleksję. Treść utworu bywa : miłosna, sielankowa, aforystyczna z […]

Występuje w komedii staroattyckiej. Jest to rodzaj wypowiedzi , kierowanej wprost do widzów, publiczności. Parabazę tworzył występ koryfeusza, który stał na czele chóru. Po nim występował chór. Treść parabazy nie wiązała się tematycznie z przedstawianym […]

Paralelizm kompozycyjny to taki sposób komponowania tekstu poetyckiego, że powtarzane sa analogiczne elementy tematyczne, występuje podobieństwo budowy poszczególnych części kompozycyjnych, a także następujących po sobie motywów. Często w tym sposobie kompozycji wykorzystuje się refreny czy […]

Utwory o charakterze dydaktycznym. Tworzą tzw. pełne postaci ludzkie, mogące być wzorem człowieczeństwa w rozumieniu wyjątkowo szerokim. Niekiedy odwołujące się do przynależności do odpowiedniej klasy czy kasty społecznej (np. „Żywot człowieka poczciwego” M. Reja).

Utwór poetycki. Utrzymany w tonacji minorowej. Opowiada o rozstaniu. Opisuje odjazd ukochanej osoby i smutek z powodu rozłąki.