Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Powieść z tezą, uprawiana na początku pozytywizmu. Cechuje ją instrumentalne wykorzystanie materiału literackiego. Podporządkowywał go autor wyznawanym przez siebie ideologiom. Umieszczał w utworze stronnicze komentarze i schematyzował świat przedstawiony. Bohaterów wyraźnie dzielił na pozytywnych i […]

Prezentuje obraz idealnych społeczeństw. Odwołuje się do schematów narracyjnych i fabularnych wypracowanych przez konwencję realistyczną. Takie idealne światy lokalizowane są najczęściej w przyszłości, niekiedy na nieznanych wyspach. Powieści tego typu mają charakter utworu fantastyczno-dydaktycznego.

Odmiana powieści publikowanej w kolejnych numerach gazet codziennych, nieraz tygodników czy nawet efemeryd i innych wydawnictwach ukazujących się z różną częstotliwością. Pojawiła się w literaturze europejskiej w trzecim dziesięcioleciu XIX wieku. Kraje, w których pojawiła […]

Autor kreuje obraz świata, w którym żyje. Zna go z doświadczenia i jest on jemu współczesny.

Powieść maskująca, przedstawia rzeczywiste obrazy, wydarzenia, ludzi, ale pod zmienionymi nazwami. To czytelnik ma rozszyfrować prototypy postaci autentycznych czy zdarzeń.

Powieść maskująca. Przedstawia rzeczywistość i osoby pod zmienionym nazwiskiem. W trakcie czytania czytelnik klucz, rozszyfrowując prototypy prawdziwych postaci czy zdarzeń.

Utwory te niosą ze sobą dreszcz emocji połączony z przyjemnością poszukiwania rozwiązania zagadki. Gatunek ten pojawił się około 150 lat temu, jest więc stosunkowo młody. Zdobył jednak ogromną popularność. W większości tych utworów pojawia się […]

Informacje, opinie i wyobrażenia o świcie przedstawione w utworze lub sugerowane w nim. Odpowiadają jakiejś rzeczywistości zewnętrznej. W utworze literackim to swoista wypowiedź, tekst artystyczny, który bezpośrednio nie odnosi się do realiów. W literaturze tekst […]

Proroctwo – zapowiedź przyszłych wydarzeń, której przypisuje się szczególne, często nadprzyrodzone lub boskie źródło. Osoba przekazująca proroctwo – prorok – ma zdolność przewidywania przyszłości lub poznawania prawd niedostępnych innym. Proroctwo jako sposób przewidywania przyszłości przez […]

Utwory pisane prozą, często posiadające elementy fabuły, z reguły tak silnie nasycone słownictwem emocjonalnym, poetyckim, że sprawiają wrażenie zjawiska pośredniego między proza a wierszem. Prozą poetycką może być napisany cały utwór, może też pojawiać się […]