Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Z łaciny = opóźnienie. Opóźnianie akcji lub rozstrzygnięcia myślowego. Odwlekanie zdarzeń znaczących dla akcji poprzez opisy, dygresje, powikłania. Chwyt ma ba celu zainteresowanie i zaintrygowanie czytelnika odsuwanym motywem, tematem. Wykorzystywany do budowania napięci, np. w […]

Poezja, której celem jest pouczenie i przekonanie czytelnika. Wykorzystywane do tego są zarówno argumenty, jak i stylistyka.

Robinsonada, zapoczątkowana przez Defoe, to typ utworów, głownie powieści przygodowych, prezentujących losy samotnego bohatera podróżnika, odizolowanego od świata cywilizacji, żyjącego w surowych, dotąd nieznanych mu warunkach i okolicznościach egzotycznej, dzikiej przyrody, najczęściej na bezludnej wyspie.

Świat twórczości literackiej różni się między sobą, dzieli na klasy, obejmuje też dzieła podobne pod względem budowy. W kręgu kultury europejskie, już od czasów starożytnych, literaturę dzieli się na: epikę, lirykę, dramat. Główne wyróżniki rodzajowe […]

Rozpoznaj podane fragmenty tekstu. Podaj ich autora, tytuł, wskaż rodzaj i gatunek literacki 1. Wszytki płacze, wszytki łzy Heraklitowe I lamenty, i skargi Symonidowe, Wszytki troski na świecie, wszytki wzdychania I żale, i frasunki, i […]

Gatunek epicki. Obejmuje dłuższe utwory narracyjne, jednowątkowe pisane proza lub wierszem. Porusza tematykę miłosną, fantastyczno-podróżnicza, przygodowo-awanturniczą. Wyróżnia się często sensacyjną fabuła oraz zawikłaną akcją. Sięga do tradycji hellenistycznej, baroku, literatury klasycystycznej. Romans przeszedł długą drogę […]

W języku polskim rozwinął się roman apokryficzny, pseudohistoryczny, błazeński, ponadto przetwarzane były legendy średniowieczne i humanistyczne. Znany twórcy to: Jan z Koszyczek, pisarz, jeden z pierwszych znanych polskich tłumaczy utworów religijno-budujących i fabularnych, udostępnił Polakom […]

Odmiana romansu skupiająca utwory powielające podobny typ bohatera – żebraka, zabijaki, włóczęgi, oszusta. Romans tego typu wyróżnia także narracja  autobiograficzna, awanturnicza, fabuła i elementy satyryczne. Charakterystyczne jest również krytykowania zjawisk społeczno-obyczajowych. Gatunek ten wykształcił się […]

Odmiana romansu, skupiająca utwory o charakterze sielankowym. Opisują proste życie pasterskie. Pierwowzorem takiego romansu był utwór Longosa „”Dafnis i Chloe”. Czasy największego rozwoju romansów pasterskich przypadły na okres baroku. Stanowiły wyraz wyrafinowanej kultury dworskiej.

Utwór epicki. Opowiada o przygodach legendarnych rycerzy. Ważną rolę odgrywają w nim wątki miłosne bohaterów.