Brak grafiki
Epoki

Oświecenie [polskie znaki milowe epoki]

Znaczące zainteresowanie ideami oświecenia w Polsce. Stanisław August poniatowski mecenasem sztuki i sprzymierzeńcem obozu reformatorów. „Monitor” (1765) czasopismem  propagującym ważne idee oświecenia. Powstanie Szkoły Rycerskiej, kształtującej patriotyzm, kładącej nacisk na naukę języków obcych i przedmioty […]

Brak grafiki
Epoki

Oświecenie [codzienność]

Zaznaczyła się wyższa jakość życia Europejczyków. Dzięki rozwojowi warsztatów rzemieślniczych rozwinął się handel. Wynalazki techniczne skutkowały dostępnością różnych dóbr. Bogaci mieli możliwość zakupu wielu towarów, np. panie sukien. Szyjąc ubrania stosowano różne materiały. Modna i […]

Ciekawostki i nie tylko

Adam

Jabłek nie jadam, zmądrzałem – Adam.

Brak grafiki
O języku na języku

Derywacja

Tworzenie wyrazów pochodnych od wyrazu podstawowego za pomocą przyrostków i przedrostków. Derywat – wyraz pochodny, utworzony od wyrazu podstawowego. Derywat postwerbalny, derywat z formantem zerowym, wyraz pochodny utworzony od czasownika jako wyrazu podstawowego przez odrzucenie […]

Brak grafiki
Fonetyka

Depalatalizacja

Utrata miękkości spółgłoski będąca wynikiem ruchu narządów mowy przy jej wymawianiu. Przykłady: dawne spółgłoski miękkie wargowe: b’,p’f’,m’w’ zatraciły z czasem miękkość w wygłosie wyrazu: gołąb mimo gołębia, karp mimo karpia, staw obok w stawie.

Brak grafiki
O języku na języku

Deminutivum

Pochodzenie łacińskie = deminutivum. Oznacza wyraz zdrobniały, zdrobnienie.

Brak grafiki
O języku na języku

Deleksykalizacja

Świadomy zabieg znaczeniowo-stylistyczny, polegający na doraźnym przywróceniu wyrazowi

Brak grafiki
Fleksja

Deklinacyjne formy

Formy deklinacyjne to inaczej formy przypadkowe, deklinacyjne. Formy odmiany imion (w znaczeniu gramatycznym tego słowa) wyznaczające stosunek składniowy danego imienia do innych wyrazów w zdaniu, czyli przystosowujące dane imię  do pełnienia w zdaniu funkcji wyrazu […]

Brak grafiki
Fleksja

Deklinacja żeńska

Odmiana przez przypadki i liczby właściwa rzeczownikom rodzaju żeńskiego, zakończonym w mianowniku liczby pojedynczej na -a, -i oraz na spółgłoskę miękka lub stwardniałą. Przykłady: praca, chustka, gospodyni, łódź, rzecz.

Brak grafiki
Fleksja

Deklinacja zaimkowa

Deklinacja właściwa niektórym zaimkom, np. ja, ty, my. Polega na ich odmianie przez przypadki.