Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Dramat satyrowy

W starożytnej Grecji gatunek teatralny. Charakteryzował się żartobliwym nastrojem. Akcja rozgrywa sie najczęściej na otwartej przestrzeni, np. w lesie, na łące. Ten niefrasobliwy nastrój wprowadzał chór w przebraniu satyrów – uczestników orszaku Dionizosa. Nazwa dramatu […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Dramat tradycyjny [budowa]

Przebieg akcji w tradycyjnym dramacie: ekspozycja, wprowadzenie do akcji, pierwsze informacje o bohaterach, zarysowanie problematyki i tematu dramatu, rozwinięcie akcji, główna część dramatu, nagromadzenie zdarzeń, różnorodne działania bohaterów, narastanie konfliktów, punkt kulminacyjny, moment największego napięcia […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Dramat właściwy [obyczajowo-psychologiczny]

Ten typ dramatu ukształtował się w XIX wieku. Charakterystyczne cechy to: mocno zarysowana akcja, akcja oparta na konflikcie obyczajowym, społecznym lub psychologicznym, występuje w nim niewielu bohaterów, przykłady to np. „Niemcy” Leona Kruczkowskiego.

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Dramatis Personae

Osoby dramatu. Bohaterowie występujący w danym utworze dramatycznym.

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Duma

Epicko-liryczny gatunek poezji ludowej o rodowodzie ukraińskim. Zbliżony jest w formie do bylin (wyjaśnienie także na stronie). Opiewa przyrodę Ukrainy i bohaterstwo Kozaków

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Dumka

Zachodnioukraińska pieśń ludowa. Utrzymana jest w rzewnej, sentymentalnej tonacji. Związana tematycznie z folklorem ukraińską przyrodą. W okresie romantyzmu znalazła się w kręgu zainteresowań poetów należących do tzw. „szkoły ukraińskiej”, np. B. Zalewskiego.

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Dykteryjka

Krótkie, zgrabne opowiadanie. Na ogół porusza błahą treść. Ma charakter zabawny.

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Dystych

Strofa dwuwersowa. Wersy korespondują ze sobą pod względem treści i formy. Zdaerza się, ze stanowi samodzielny utwór.

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Dytyramb

W starożytnej Grecji pieśń pochwalna na cześć Dionizosa. Powszechnie uważa się, że z dytyrambu wyłoniła się tragedia grecka. Jako gatunek literacki jest patetycznym utworem pochwalnym. W języku potocznym funkcjonuje jako określenie przesadnej, zbyt rozbudowanej pochwały.

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Dywan

W literaturach Wschodu nazwa utworów (zbiorów) różnego typu wierszy. Dotyczy utworów napisanych przez jednego autora i wydanych za życia lub pośmiertnie.