Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Parabaza

Występuje w komedii staroattyckiej. Jest to rodzaj wypowiedzi , kierowanej wprost do widzów, publiczności. Parabazę tworzył występ koryfeusza, który stał na czele chóru. Po nim występował chór. Treść parabazy nie wiązała się tematycznie z przedstawianym […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Paralelizm kompozycyjny

Paralelizm kompozycyjny to taki sposób komponowania tekstu poetyckiego, że powtarzane sa analogiczne elementy tematyczne, występuje podobieństwo budowy poszczególnych części kompozycyjnych, a także następujących po sobie motywów. Często w tym sposobie kompozycji wykorzystuje się refreny czy […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Parenetyczne utwory

Utwory o charakterze dydaktycznym. Tworzą tzw. pełne postaci ludzkie, mogące być wzorem człowieczeństwa w rozumieniu wyjątkowo szerokim. Niekiedy odwołujące się do przynależności do odpowiedniej klasy czy kasty społecznej (np. „Żywot człowieka poczciwego” M. Reja).

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Partita

Utwór poetycki. Utrzymany w tonacji minorowej. Opowiada o rozstaniu. Opisuje odjazd ukochanej osoby i smutek z powodu rozłąki.

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Pastisz

Świadome naśladowanie sposobu pisania lub mówienia kogoś innego. Celem jest uwypuklenie charakterystycznych cech stylu danych osób. Dotyczy to najczęściej znanych postaci, poetów, pisarzy, artystów.

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Pastorałka

Wiersz o tematyce pasterskiej. Opisuje uroki spokojnego i sielskiego życia. W poezji starofrancuskiej i prowansalskiej (XII-XV wiek) pastorałką określano poemat liryczny mający formę miłosnego dialogu pasterza i pasterki (pastourelle). We Włoszech (XVI-XVII wiek) pastorale oznaczało […]

Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Pastorałki

Pastorałki to tradycyjne polskie pieśni bożonarodzeniowe o ludowym, radosnym charakterze. Nawiązują do pasterzy, ich drogi do Betlejem i codziennego życia, często z humorem i elementami regionalnej gwary. W przeciwieństwie do kolęd (o bardziej podniosłym, liturgicznym […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Paszkwil

Utwór literacki napastliwy, szyderczy, oszczerczy i złośliwy. Wymierzony jest przeciwko konkretnej osobie i ogłoszony anonimowo bądź pod pseudonimem. Uchodzi za formę bardziej zjadliwą od pamfletu. Termin pochodzi od nazwiska włoskiego szewca Pasquino, który a początku […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Paszkwil i pamflet

Paszkwil to jedna z odmian satyry. Nazwa wywodzi się od nazwiska rzymskiego szewca Pasquino. To on zyskał sławę na poczatku XVI wieku publikując szydercze utwory na temat ówczesnych notabli i osób znanych. Jego słowa kierowane […]

Brak grafiki
Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Pean

Pean – utwór podniosły, religijna pieśń dziękczynna, której adresatem by ł pierwotnie Apollo, najczęściej w formie hymnu, na cześć kogoś znamienitego. Cechuje go podniosły styl, w poezji klasycystycznej na równi z takimi gatunkami, jak dytyramb, […]