Środki stylistyczne

Środki stylistyczne – środki używane w literaturze (czasem również w filmie), mające na celu wywołanie u czytelnika (lub u widza) określonych emocji, pobudzenie jego wyobraźni. Wyróżniamy cztery rodzaje środków stylistycznych: fonetyczne, morfologiczne, składniowe i leksykalne.

Brak grafiki
Definicje

Przegląd podstawowych środków stylistycznych utworu literackiego

Środki słowotwórcze: neologizmy, zgrubienia, zdrobnienia. Przekształcenia semantyczne (tzw. tropy): epitety, porównania, porównania homeryckie, metafory, peryfrazy, eufemizmy, animacje, personifikacje. Środki składniowe: powtórzenia, anafory, apostrofy, pytania retoryczne.

Brak grafiki
Przykłady

Przenośnia

Przykłady: „Dzień babci” Halina Ozga-Adamska „rysy bliskich deszczem spływają w piach”, „mały człowieczek (…) rozplątuje supeł pomarszczonych rąk by prowadziły go bezpiecznie”. Konstanty Ildefons Gałczyński „Jeszcze byłoby tyle”: „i na serce kładzie mech jak opatrunek”, […]

Brak grafiki
Definicje

Przerzutnia [definicja]

Inaczej enjambement. Przerzutnia – przeniesienie do następnego wersu części zdania, wyrazu lub grupy  wyrazów ściśle powiązanych składniowo. Porządek składniowy nie odpowiada wówczas porządkowi weryfikacyjnemu, zdanie (lub jego część) wykracza wówczas poza granice wersu, co powoduje, […]

Brak grafiki
Przykłady

Przerzutnia [przyklady]

Przykłady: Stanisław Barańczak, Czas skończyć z takimi (fragm.) Czas skończyć z takimi Praktykami – skarży się lokator  Własnościowego życia – czekam co dzień,  A On nie raczy się zjawić, Fachowiec od siedmiu boleści; wszystko paczy […]

Brak grafiki
Definicje

Pytanie retoryczne

Pytanie retoryczne – pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi (jest ona oczywista lub nie można jej udzielić). Celem jest zwrócenie uwagi na problem, podkreślenie jego znaczenia. Zawiera tezę i jest stawiane nie w celu […]

Brak grafiki
Przykłady

Pytanie retoryczne [przykłady]

Przykłady: Któż więcej niż ty doznał cierpienia? Czegóż chcesz od nas, Panie, za twe hojne dary… Czy dzieci powinny słuchać się rodziców?  I po co to wszystko? Czy to nie śliczne dziecko? William Szekspir, „Romeo i […]

Brak grafiki
Definicje

Rym

Rym – powtórzenie jednakowych lub podobnych układów brzmieniowych w zakończeniach wyrazów zajmujących ustaloną pozycję w obrębie wersu (w poezji) lub zdania (w prozie).

Brak grafiki
Przykłady

Rym [przykłady]

Przykłady: Rodzaje rymów: żeńskie – posługujące się akcentem paroksytonicznym, np. „woda – uroda” męskie – oparte na akcencie oksytonicznym, np. „zew – krew” dokładne (pełne, ścisłe) – cechują się zupełną identycznością głoskową (dopuszczalne są jedynie […]

Brak grafiki
Definicje

Rytm

Rytm to jeden z trzech, obok melodii i harmonii, głównych elementów muzyki. Rytm jest zorganizowanym ruchem dźwięków. Dźwięki o różnej długości trwania następują po sobie, tworząc szereg ruchowy, którego elementy wiążą się w całość według […]

Brak grafiki
Definicje

Spieszczenia [definicja]

Wyrazy oznaczające aprobatę , czułość, emocje pozytywne. Wyrażają stosunek mówiącego do konkretnej osoby, ale także przedmiotu czy zjawiska. Ułatwiają rozróżnienie słownictwa neutralnego od niecechowanego emocjonalnie. Spieszczenia realizują również wartościowanie. Stanowią przeciwieństwo zgrubień.