Epoki

Renesansowy przełom zmienił cywilizacyjne oblicze Europy. Teocentryczna wizja świata, lansowana w średniowieczu przez Kościół, ustąpiła świeckiej koncepcji antropocentrycznej. Antropocentryzm (gr. ántrōphos ‘człowiek’, łac. centrum ‘środek’) – koncepcja zakładająca, że człowiek jest centrum wszechświata i celem […]

Kierunek (prąd) myślowy. Koncentruje się na problematyce człowieka. Odrzuca teologię. Wyróżnia i wskazuje wartość każdego człowieka. Istotna jest dla niego rozumność oraz godność. Podkreśla możliwości człowieka mającego umiejętność zmieniania świata i modyfikacji własnych działań. Promuje […]

Greckie „idea” = kształt, wyobrażenie. W filozofii przekonanie, że rzeczywistość ma charakter duchowy, a nie materialny. Postawa ludzi, którzy dążą do ideałów. W znaczeniu moralnym ambicja osiągania ważnych wartości. Przeciwieństwo etycznego materializmu, gdzie zaspokaja się […]

Filozofia przełomu XVIII i XIX wieku rozwijała się głownie w Niemczech. Powstał wtedy nurt tzw. idealizm niemiecki. Jego przedstawiciele  kontynuowali koncepcję filozoficzną Immanuela Kanta. Uważali, tak jak on, że idea (myśl) jest pierwotna wobec bytu. […]

Człowiekowi  renesansu przypisywano następujące przymioty: piękno ciała, wiedzę i możliwości intelektualne, sławę, godność, wolność, indywidualizm, oryginalność, przyjaźń.

Ideałem dla człowieka średniowiecza był święty, czyli ktoś, kto za życia , dzięki żarliwości wiary i miłości do Boga, zbliżył się do doskonałości, ideału, a po śmierci opiekował się swoimi zwolennikami, czcicielami. Wierzono, że ci […]

Motyw ubóstwa i radości życia  to podstawy tych idei. Sięgali po nie twórcy późniejszych epok, np. pisarze i poeci XX wieku. Bohaterem utworów czynili człowieka prostego i religijnego. Przestrzegał on praw natury, aprobował świat wokół […]

System treści ideowych utworu, które można odczytywać nie tylko jako dzieło sztuki, ale jako wyraz ideologii autorskiej ugruntowanej określonym światopoglądem. Ideologizm autor świadomie wprowadza do swego utworu jako formę dydaktyzmu. Niekiedy może się przejawiać niezależnie […]

Rozpoczęła się 1 września 1939 roku najazdem Niemiec hitlerowskich na Polskę. Był to największy i najkrwawszy konflikt militarny w dziejach ludzkości. Brało w nim udział 61 państw. Działania zbrojne prowadzono: w Europie, w Azji, w […]

Z ii wojną światową są związane: literatura wojenna, filmy, dzieła sztuki. II wojna światowa spowodowała podział na literaturę krajową i emigracyjną. Do literatury krajowej zalicza się twórczość powstającą na ziemiach polskich pod okupacją niemiecką  i […]