W świecie lektur

Jan Kochanowski przełożył z łaciny 150 biblijnych psalmów. Był to przekład z przekładu – w oryginale utwory powstały w języku hebrajskim. Dzieło jest arcydziełem liryki polskiej (według wielu badaczy to najlepszy polski przekład psalmów). Tytuł […]

W rozumieniu tradycyjnym – mowa niewiązana , przeciwstawna rytmicznie zorganizowanej mowie poetyckiej. Proza – najważniejsze pojęcia (terminy) autor, bohater literacki, świat przedstawiony, akcja, narrator, narracja, dialog, przesłanie, kompozycja, puenta, watek, wydarzenie fantastyczne (nieprawdopodobne), wydarzenie realistyczne […]

Powierzchnia wydarzeń rozgrywających się w utworze lirycznym, epickim lub dramatycznym. Każdy utwór literacki ma jakąś przestrzeń, która może być rozumiana dosłownie (zwłaszcza w utworach epickich) jako powierzchniowa rozpiętość zdarzeń fabularnych, bądź (zwłaszcza w przypadku utworów […]

Przymierze to biblijna i teologiczna nazwa przyrzeczeń złożonych przez Boga ludziom w zamian za ich wierność, miłość i posłuszeństwo. Hebrajskie słowo przymierze  = berit, w języku greckim brzmi  diatheke i oznacza oprócz przymierza ostatnią wolę, […]

Pytanie o to, czy ludzki los jest z góry przesądzony , nurtowało filozofów i zwykłych zjadaczy chleba  od czasów starożytnych. Przedstawiciele dwóch wielkich szkół filozoficznych antycznej Grecji – epikureizmu i stoicyzmu-mieli w tym obszarze4 różne […]

Realizm – ten­den­cja do uka­zy­wa­nia świa­ta przed­sta­wio­ne­go w spo­sób jak naj­bar­dziej zbli­żo­ny do rze­czy­wi­sto­ści. Fantastyka – kreacja świata przedstawionego, który różni się od rzeczywistości i zawiera elementy fantastyczne.   Elementy realistyczne Elementy fantastyczne Postaci Lutek […]

Reakcja czytelnicza na konkretny utwór literacki. Wyraża się w jego poczytności i innych formach akceptacji (lub braku akceptacji). Zjawisko niesłychanie złożone, uwarunkowane historycznie i kulturowo. Masowa poczytność utworu nie przekłada się na rangę artystyczną dzieła […]

„Pan od przyrody” Wiersz Zbigniewa Herberta pt. „Pan od przyrody” to utwór wolny, w którym nie występują znaki interpunkcyjne. Utwór ma formę wspomnienia. Podmiot liryczny (były uczeń) przypomina sobie swojego nauczyciela biologii. Z pierwszej zwrotki […]

odwołanie się w utworze literackim do innego utworu. Może to być na zasadzie dosłownego lub zmodyfikowanego cytatu bądź innych nawiązań stylistycznych, które wprowadzają określoną aurę emocjonalną. Zazwyczaj reminiscencja literacka dotyczy znanych utworów. Przykład: Tadeusz Różewicz, […]