Rodzaje i gatunki literackie, poetyka

Utwór żałobny. Wyraża ból z powodu czyjejś śmierci. Inaczej epicedium, lamemt, tren, żale.

Podanie – opowieść ludowa, o charakterze fantastycznym, której podstawę stanowią przekazy ustne. Zmyślona, fikcyjna, choć nawiązująca  do postaci i wydarzeń w taki sposób, że trudność sprawia oddzielenie faktów od fantazji. Związane z określonym ścisłe miejscem […]

Przekazywana z pokolenia na pokolenie opowieść o wydarzeniach, miejscach i postaciach. Dotyczy wydarzeń historycznych lub legendarnych, którym przypisuje się istotne znaczenie. Związane są lokalnie z różnymi regionami i wydarzeniami. Wyróżnia się podania historyczne, lokalne, etymologiczne […]

Istotny składnik treści utworu. W dziele jest to fikcyjna osoba, z wypowiedzi której wyłania się świat przedstawiony. Osoba ta opowiada o nim lub go opisuje, wyraża przeżycia, snuje rozmyślania i refleksje. Podmiot literacki może ujawniać […]

Autor – twórca dzieła (lub współtwórca). Akcja – ciąg zdarzeń przedstawiony w utworze literackim, stanowi spójną całość, tworzą ją działania bohaterów zmierzające do określonego celu, składa się z rozpoczęcia (wstępu, wprowadzenia), rozwinięcia i rozwiązania, zakończenia. […]

Lirykę, ze względu na realizowany temat, dzielimy na: patriotyczną, apelu, refleksyjną, opisowa, filozoficzną, refleksyjno-filozoficzną, miłosną, religijną.

Dłuższy utwór wierszowany zawierający pouczenia. Te porady praktyczne prezentowane są w partiach fabularnych i opisowych. Cechy charakterystyczne poematu dydaktycznego zawierają poematy filozoficzne oraz poezja traktatowa. Za twórcę poematu dydaktycznego uważany jest Hezjod . Jego imię […]

Poemat dygresyjny to jeden z gatunków literackich stworzony przez romantyków. Stanowi przykład poezji narracyjnej, łączącej elementy epickie z lirycznymi. Poemat dygresyjny ma charakter fabularny, ale jego budowa jest fragmentaryczna, a fabuła stanowi dla narratora pewnego […]

Utwór wierszowany. Jego fabuła skupiona jest na głównym wątku zdarzeniowym. Pozbawiony jest wstawek epizodycznych.

Rodzaj traktatu wierszowanego. Przedstawia pewne nurty filozoficzne, światopoglądowe, naukowe. Rozpowszechnił się głównie w literaturze starożytnej. Przykłady: ### Grecja, Ksenofanes  z Kolofonu, „O przyrodzie”, ### Rzym, Lukrecjusz, „O naturze rzeczy”.