Epoki

Postawa nonszalancka, ekstrawagancka, uwodzicielska. Przerodziła się z pewnej normy obyczajowej w postawę artystyczną. Pojawia się często w literaturze. Dandyzm narodził się w krajach Europy Zachodniej w pierwszej połowie XIX wieku. W Polsce zaistniał znacznie później. […]

Pojawienie się fantastyki naukowej jest tyleż efektem ogromnego postępu technicznego i sukcesów cywilizacji, co nadziei i niepokoju, jakie one budzą. Część autorów przedstawia nowe wizje wynalazków, które mogą zrewolucjonizować  sposób życia ludzi. Ten rodzaj fantastyki […]

W twórczości wielu artystów i literatów XX wieku pojawia się deformacja. Zabieg ten stosowali w kreowaniu obrazu rzeczywistości, chcąc pomagać odbiorcom w dotarciu do tego, co w psychice ludzkiej bywa głęboko ukryte i trudne do […]

Autorem tego pojęcia był Hiszpan José Ortega y Gasset (1883-1955). Filozof, eseista i krytyk literacki. Definicja określa dwudziestowieczne tendencje w literaturze. Zjawisko dehumanizacji sztuki jest efektem przemian świadomości współczesnego twórcy, który odcina swe dzieło od […]

W oświeceniu propagowana filozofia wyższości rozumu i zmysłów zaowocowała odrzucaniem jakichkolwiek form tłumaczenia świata, jeśli niezgodne były własne z rozumem. Popularne stały się wówczas dwie postawy: deizm (łac. deus, Bóg), który nie negował istnienia Boga, […]

Dekadentyzm to także: pesymizm i smutek, apatia, brak woli działania, nihilizm, odrzuceni tradycyjnych wartości, autoanaliza, skupienie sie na sobie, autokreacja, potrzeba ekspresji, pragnienie nirwany, niebytu.  

Dekonstrukcja to jedna z metod interpretacyjnych w literaturoznawstwie XX i XXI wieku. Analiza tekstu, języka i formy dzieła pozwalają na odkrycie w utworze znaczeń symbolicznych, nierzeczywistych, nie zawsze dostrzeganych przez czytelników. Dekompozycji podlega sposób obrazowania […]

Pogląd wskazujący, że świat wędruje w określonym kierunku. Uważa, że wszystkie dziejące się zdarzenia służą realizacji z góry ustalonego planu. W tym kontekście wolność człowieka powinna być postrzegana jedynie jako złudzenie. Pojawia się np. w […]

Styl językowy  można naśladować. Dotyczy to wszystkich stylów, w tym indywidualnego, jak i typowego, określonego i utrwalonego językową konwencją sposobu wyrażania się ludzi. Warto pamiętać, że występowała w literaturze stylizacja biblijna, archaizacja języka, stylizacja środowiskowa. […]