Epoki

„… za prawdziwy głód uważaliśmy tylko taki stan, w którym wszystko dookoła patrzy jak na obiekt do zjedzenia” (G. Herling-Grudziński) „Przekonałem się wielokrotnie, że człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach i uważam za upiorny nonsens […]

Literatura XX wieku często siegała po temat władzy. Obrazowała niejednokrotnie bezradność człowieka wobec siły od niego znacznie silniejszej, jaką była władza. To ona odbierała człowiekowi wolność i godność, dopuszczając się wobec jednostki wszelkich środków ucisku […]

GRECY=Hellenowie –tak nazywali siebie w starożytności mieszkańcy Grecji (Hellady). Hellenowie zamieszkiwali w różnych polis, ale mieli wspólne: język, tradycje, kulturę, wierzenia. Życie i zajęcia mieszkańców Grecji: handel i żegluga morska, rzemiosło (gł. garncarstwo), hodowla owiec […]

Dadaizm to awangardowy ruch literacko-artystyczny funkcjonujący w początkowych dekadach XX  wieku, w latach 1916-1923. Rozwijał się przede wszystkim w Austrii, Niemczech, Szwajcarii, Francji i USA. Jego powstanie łączono z protestem przeciwko wojnie oraz  pewnym zasad […]

Dajmonizm, pochodzący od greckiego daimonion, czyli istota  boska, opiekuńczy duch, przynoszący człowiekowi wiedzę moralną ze świata nadprzyrodzonego. Pojecie to spotkać można w „Obronie Sokratesa”, gdzie boski znak postrzegany jest jako głos sumienia, wyrocznia wewnętrzna, która […]

Postawa nonszalancka, ekstrawagancka, uwodzicielska. Przerodziła się z pewnej normy obyczajowej w postawę artystyczną. Pojawia się często w literaturze. Dandyzm narodził się w krajach Europy Zachodniej w pierwszej połowie XIX wieku. W Polsce zaistniał znacznie później. […]

Pojawienie się fantastyki naukowej jest tyleż efektem ogromnego postępu technicznego i sukcesów cywilizacji, co nadziei i niepokoju, jakie one budzą. Część autorów przedstawia nowe wizje wynalazków, które mogą zrewolucjonizować  sposób życia ludzi. Ten rodzaj fantastyki […]

W twórczości wielu artystów i literatów XX wieku pojawia się deformacja. Zabieg ten stosowali w kreowaniu obrazu rzeczywistości, chcąc pomagać odbiorcom w dotarciu do tego, co w psychice ludzkiej bywa głęboko ukryte i trudne do […]

Autorem tego pojęcia był Hiszpan José Ortega y Gasset (1883-1955). Filozof, eseista i krytyk literacki. Definicja określa dwudziestowieczne tendencje w literaturze. Zjawisko dehumanizacji sztuki jest efektem przemian świadomości współczesnego twórcy, który odcina swe dzieło od […]

W oświeceniu propagowana filozofia wyższości rozumu i zmysłów zaowocowała odrzucaniem jakichkolwiek form tłumaczenia świata, jeśli niezgodne były własne z rozumem. Popularne stały się wówczas dwie postawy: deizm (łac. deus, Bóg), który nie negował istnienia Boga, […]